Kiziroğlu Mustafa Bey



Doksanlı yılların sonlarına doğru ülke çapında ünlenen bir koçaklamadan söz etmek istiyorum. Sözü edilen Koçaklama Köroğlu koçaklamasıdır. Bu koçaklamanın bilinen adı ise, Kiziroğlu Mustafa Bey'dir.

Kiziroğlu koçaklaması özünde Türk halkının öznel sesi konumuna ulaşmış bir koçaklamadır. Doksanlı yılların sonuna doğru önce Grup Laçin tarafından sonraları ise, Grup Ayna tarafından seslendirildi. Sözü edilen koçaklama, bu gruplar tarafından okununca aşıklar dünyasından çıkıp daha geniş bir alana yayılma şansını yakaladı. Buna destanların yeniden doğuşu deniliyor. Yediden yetmişe tüm Anadolu halkı tarafından beğeniyle karşılandı. Bu beğeni ise, oldukça geniş bir alanda yankı uyandırdı.

Kiziroğlu Mustafa Bey koçaklaması bizim bilgilerimize göre Karslı Aşık Murat Çobanoğlu'nun plağa okumasıyla gündeme gelmiştir. Yine bildiğimiz bu koçaklama Karslı Aşık Murat Çobanoğlu'nun yorumuyla aşıklar dünyasında önemli bir konuma ulaşmıştı. Daha sonraları bu koçaklamayı Ruhi Su seslendirmişti. Bu iki önemli ses sözü edilen koçaklamaya yeterli derecede değer kazandırmıştı. Bu koçaklama aslında Aşık Cevlani (Dursun Kılıç) kaynaklı olup, TRT arşivlerine çok önceleri aktarılmıştır. Aşık Murat Çobanoğlu bu koçaklamayı Aşık Cevlani'den almıştır.

Kiziroğlu destan anlatımının günümüzde bilinen kırka yakın çeşitlemesi bulunuyor. Bu çeşitlemeler bazı yerlerde kol bazı yerlerde ise, aynı anlatımın çeşitlemeleri olarak veriliyor. Sözü edilen bu anlatım, Kiziroğlu, Giziroğlu ya da Veziroğlu adlarıyla yer ve saha değiştirerek varlığını sürdürmüştür. Kuzey Anadolu sahasında aşıkların dilinde destan kahramanı olarak bilinir.

Osmanlı kayıtlarında ise Kiziroğlu Mustafa Bey, önemli bir asidir. Celali İsyanlarında adından söz edilir ve hakkında fermanlar çıkartılan biridir. Yani 250 kişilik bir grupla dağlara çıkan bir kaçak olduğu Padişah Fermanları'ndan da anlaşılıyor.

Yukarıda da sözünü ettiğimiz kırk çeşitlemesi ile bilinen Kiziroğlu'nun adına söylenen koçaklamanın destansı bir anlatım da veriliyor. Kimine göre şöyle kimine göre böyle verilen destansı anlatım benim arşivimde ise daha farklı bir anlatım olarak saklandığını söylemekte yarar vardır. Benim arşivimde bulunan anlatımın kaynağı Ferman Baba'dır. Bu anlatımı ileri bir tarihte aktarmak üzere şimdilik Kiziroğlu Mutafa Bey koçaklamasının sözlerini aktararak sözümüzü bitirelim.

Aldı Köroğlu:
Bir hışmınan geldi geçti
Peh peh peh peh
Kiziroğlu Mustafa Bey
Hey hey hey hey
Hışmı dağı deldi geçti
-Ağam kim
-Paşam kim
-Hanım kim
-Nigar kim
-Kim kim kim kim
Kiziroğlu Mustafa Bey
Bir beyin oğlu
Zor beyin oğlu

Bir at biner ala paça
Peh peh peh peh
Mecel vermez kırat kaça
Hey hey hey hey
Az kalsın ortamdan biçe
-Ağam kim
-Paşam kim
-Hanım kim
-Nigar kim
-Kim kim kim kim
-Kiziroğlu Mustafa Bey
Bir beyin oğlu
Zor beyin oğlu

Vay ben ona eş olaydım
Peh peh peh peh
Anadan onbeş olaydım
Hey hey hey hey
Keşk`onla kardaş olaydım
-Ağam kim
-Paşam kim
-Nigar kim
-Hanım kim
-Kim kim kim kim
-Kiziroğlu Mustafa Bey
Bir beyin oğlu
Zor beyin oğlu

Hay edende haya teper
Peh peh peh peh
Huy edende huya teper
Hey hey hey hey
Köroğlu`nu çaya teper
-Ağam kim
-Paşam kim
-Nigar kim
-Hanım kim
-Kiziroğlu Mustafa Bey
Bir Beyin oğlu
Zor beyin oğlu

Orhan Bahçıvan
Essen

Diğer yazıları için tıklayınız

 

Önceki

Devamı