Güncelleme: 10.05.2001

Uluslararası Af Örgütü: Fransa adli yükümlülüklerini yerine getirmelidir
"Services Spéciaux: Algérie 1995-1957" adlı kitapta, Fransa eski hükümetlerinin Cezayir savaşı sırasında Cezayirlilerin kısa yoldan infazları ve işkence görmelerine doğrudan karıştığı söylenmektedir. Bu iddia Cezayir savaşında yüksek rütbeli bir Fransız askeri subay ve 1957 Cezayir Savaşı sırasında istihbarat servisinin koordinatoörü olan General Paul Aussaresses tarafından ortaya atılmıştır.

Uluslararası Af Örgütü, General Aussaresses'in Fransız hükümetini insanlığa karşı işlenmiş suçlara karıştığı yolundaki bugün ortaya attığı iddialarının sağlam zemini olup olmadığını bilememesine rağmen; bunlar son derece ciddi iddialardır ve vakit geçirilmeksizin, kapsamlı bir soruşturma yapılmalıdır.

UAÖ, "Fransa, Vichy dönemindeki savaş suçlularını yargılayabildiğine göre, Cezayir savaşıyla ilgili yasal yükümlülüklerini de yerine getirmesi mümkündür." dedi.

Kitapta General Aussarasses yalnızca, kendisinin de bizzat katıldığı ve sistematik olarak nasıl yapıldığını detaylı olarak anlattığı işkence ve kısa yoldan infazları haklı çıkarmakla kalmıyor. Aynı zamanda dönemin Adalet Bakanı ve daha sonra Cumhurbaşkanı olan Francois Mitterand aracılığıyla Fransa Hükümeti'nin işkence, kısa yoldan infazlar ve nüfusun zorla yerinden edilmeleriyle ilgili düzenli olarak bilgilendirildiğini de iddia ediyor. General, Francois Mitterand'ın makamının, Cezayir'de temsilcisi olarak görev yapan bir sorgu hakimi tarafından kişisel olarak bilgilendirildiğini iddia ediyor.

24 Kasım 2000'de aralarında General Aussaresses ve Jacques Massu'nun da bulunduğu birkaç askeri subay işkence ve yargısız infazlara doğrudan karıştıklarını açıkça kabul ettikleri zaman, Uluslararası Af Örgütü savaş suçları ve insanlığa karşı işlenmiş suçlardan sorumlu olanların yargılanması için Fransa yetkililerine çağrıda bulunmuştur. UAÖ bu tip suçların işlendiğini kabul etmenin yeterli olmadığını ve gerçek sorunun sorumlu olanların hâlâ cezasız kalması olduğunu ifade etmiştir.

UAÖ, "İkinci Dünya Savaşı sırasında, Vichy yönetiminde gerçekleştirilen suçlarla ilgili, aralarında Barbie, Papon ve Touvier'nin de bulunduğu bazı savaş suçlularına karşı yürütülen yasal takibatın, insanlığa karşı işlenmiş suçların yargılanmasında zaman kısıtlaması olmayacağını göstermiştir." dedi.

Ancak, General Pinochet'nin İngiltere'de tutuklanmasını hoşnutlukla karşılamış olan Fransa Hükümeti, o günden bu yana aynı yöntemi kullanmama ve hatta işkence yapıldığı iddialarını soruşturacak bir komisyon bile kurmaya yanaşmama konusunda ısrarını sürdürmektedir. 14 Aralık'ta Başkan Jacques Chirac, savaş sırasında Fransız askerlerinin işkence yapmış olması nedeniyle resmi bir özür özür dilenmesi yönündeki çağrıları reddetmiştir.

Kitapta yer alan iddialar Fransa'nın, yalnızca Cenevre Sözleşmeleri değil, kendi Ceza Yasası'nın (insanlığa karşı işlenmiş suçların, diğerlerinin yanı sıra siyasi, felsefi, ırksal veya sosyal amaçlar nedeniyle kitlesel ve sistematik kısa yoldan infaz ve işkence uygulaması olarak tanımlandığı ve zaman aşımına tabi olmadığını belirttiği) 212-1.Maddesi uyarınca üstlendiği yasal yükümlülükleri karşılamasına duyulan ihtiyacın aciliyetini artırmaktadır.

UAÖ, "General Aussaresses'in ortaya koyduğu bu yeni ve ciddi iddia ve ifşaatlar gözönüne alındığında, yetkililerin yasal bir karar arayışına girişmemesini haklı kılacak hiçbir nokta olamaz." demiştir.

Ayrıntılı bilgi için:
Londra Basın Servisi, İngiltere, tel: +44 20 7413 5566 Amnesty International, 1 Easton St., London WC1X 0DW
web : http://www.amnesty.org