Ana Sayfa

Demokrasi
Dikkat Çekenler
Önce Demokrasi
AB Yolunda
Haklarımız
Savaşa Hayır
Sivil Toplum
Sivil Anayasa
Minidev'in Amacı

Kültür
K Dergisi
Kültür-Sanat
Çevre
Gey-Lezbiyen Kültürü
L.G.B.T.T Yazıları
Alternatif Tıp
Başucu Yazıları
Cinsel Yaşam
Doğan Cüceloğlu İle
İletişim Dünyası

Farklı Renkler,
Farklı Kültürler

Süryani Kültürü
Yahudi Kültürü
Ermeni Kültürü
Rum Kültürü

Diğer
Minidev'de yazmak
ister misiniz?

Reklamlarınız İçin
İletişim

YAZARLAR

info@minidev.com

Türkiye İçin
Nasıl Bir Anayasa?

M. Ali Arslan - / 29. 08. 2007
Anayasa Mahkemesi'ni sadece Çankaya seçmeyecek
Prof. Dr. Zafer Üskül-Neşe Düzel Radikal / 29. 08. 2007
"AKP Anayasa Taslağını Tartışmaya Açsın"
Gökçe Gündüç - Bianet
29. 08. 2007

Anayasa Mahkemesi'ni sadece Çankaya seçmeyecek (Devamı)
Ordunun darbe yaparken, muhtıra yayımlarken sığındığı bir iç hizmet kanunu ve orada 'cumhuriyeti koruma ve kollama' maddesi var. Bununla ilgili ne yapmak gerekiyor?
Cumhuriyeti koruma ve kollamanın demokratik bir sistem içinde ne anlama geldiğini açıklayacak bir biçimde bu maddeyi yeniden yazmak lazım. Türk Silahlı Kuvvetleri, dışarıya karşı ulusal savunmayı sağlamak anlamında tabii ki 'koruma, kollama' görevini yerine getirecek. Ama onun, bu maddeyi içeride bir müdahale gerçekleştirmesine zemin hazırlamasından çıkartmak lazım. Bu maddedeki koruma, kollamanın içe karşı değil, dışa karşı koruma, kollama olduğu açıkça yazılmalı. Bu konuda yapılacak çok şey var. Mesela TSK, milli güvenliği mi, yoksa milli savunmayı mı sağlamakla görevlendirilmeli?

Sizce hangisi?
Milli güvenlik politikaları sadece askeri alanla ilgili konulardan oluşmaz. Başka boyutları da vardır. Dolayısıyla da TSK'nın herhalde milli savunmayı sağlamakla görevlendirilmesi gerekir. Bu, işbölümünün bir gereğidir. Nasıl eğitim milli eğitim bakanlığındaysa, savunma da milli savunma bakanlığındadır. Milli güvenlik ise çevreden enerjiye pek çok bakanlığın alanına giren bir konudur. Ama Türkiye'de şu anda milli güvenlik politikaları Milli Güvenlik Kurulu (MGK) tarafından öneriliyor ve hükümet de bunu kabul ediyor. Yükseköğretimden sendikal hareketlere kadar her konu milli güvenliğin içine giriyor. Milli Güvenlik Strateji Belgesi diye bir belge var ya...

'Kırmızı kitap' denilen gizli belge değil mi bu?
Evet o. Onun bütün hazırlıkları TSK'da yapılıyor. Ardından MGK'da tartışılıyor. Sonra hükümet onu benimseyerek karar haline getiriyor ve o uygulanıyor. MGK bugüne kadar üniversitelerde öğretimden sendikalara varıncaya kadar her şeyle ilgilendi. Bu yüzden MGK'nın görev alanını çok iyi tarif etmek gerekiyor. Ve MGK'nın adını 1949'daki gibi 'Milli Savunma Yüksek Kurulu' olarak değiştirmek gerekiyor. Çünkü milli güvenlik, sivillerin işidir, hükümetin sorunudur. Hükümet isterse, bu konuda askerlerin de içinde olduğu kurullar oluşturabilir ama hükümetin milli güvenlik konusunda çok farklı kurumlara danışması gerekir. Ayrıca Milli Savunma Yüksek Kurulu'nun anayasal bir kurum olmasına da gerek yoktur. Yasayla kurulur.

Ne fark eder?
Anayasadan güç almakla yasadan güç almak arasında fark var. Yasa olduğu zaman, aksaklık gördüğünde, zamana uyum sağlamak gerektiğinde hükümet onu daha kolay düzeltebilir. Anayasayı değiştirmek kolay değil.

Yeni anayasa taslağınızda MGK yerine Milli Savunma Yüksek Kurulu mu olacak?
MGK hiç olmayabilir.

Peki... Anayasa'nın yanı sıra Siyasi Partiler Yasası'nın değişmesini de düşünüyor mu AKP?
Düşünüyor. Bunu Başbakan'la da konuştum. Bana, 'Siyasi partiler ve seçim kanunları yeniden yapılmalı' dedi. Bunun için önce Anayasa'nın değişmesi gerekiyor. Bu iki yasa da yamayla halledilmez. Yeni bir bakış açısıyla yeniden yazılmalılar. Ayrıca bu iki yasa anayasa hukukunun içinde olduğu için, nasıl anayasayı bir uzlaşma sonucunda hazırlamak zorundaysanız, siyasi partiler ve seçim yasalarını da aynı anayasa gibi bütün siyasi partilerin ve toplumun değişik kesimlerinin katılımının sonucunda bir uzlaşmanın ürünü olarak çıkartmak zorundasınız. AK Parti, 'Biz adalet ve kalkınma partisiyiz. Kalkınma konusunda ciddi adımlar attık. Ama adaletle ilgili yeterince dönüşüm sağlayamadık' diyor. Adaletin içine anayasa da giriyor, seçim adaleti de giriyor, siyasi partiler de giriyor. AK Parti şimdi buna ağırlık verecek.

AKP bir yandan demokrasi istiyor ama bir yandan yüzde 10 barajının kaldırılmaması konusunda CHP ile fevkalade uyum içinde görülüyor. Bu çelişkiyi nasıl açıklıyorsunuz peki?
AK Parti istikrara da önem veriyor. Tek parti yönetiminin ülkenin büyümesinde ve demokratikleşmesinde işleri kolaylaştırdığını düşünüyor. Ama toplumun değişik kesimlerinin temsil edilmemesinin sakıncalarını da görüyor. 'Barajsız 100 Türkiye milletvekili' düşüncesi de zaten bu yüzden var. Ben geri kalan 450 milletvekili için de barajın hiç olmazsa yüzde 5'e düşürülmesi taraftarıyım.

Türkiye çağdaş bir hukuk sistemine kavuşamıyor. AKP'nin hukuk sistemini çağdaşlaştırabileceğine inanıyor musunuz?
O konuda çok şey yapıldı. Türk Ceza Kanunu'nun yapılması. Medeni Kanun'un yenilenmesi...

Peki daha sonra yapılan pek çok düzenlemeyle, verilen hak ve özgürlükler geri alındı. Mesela polisin yetkileriyle ilgili apar topar çıkarılan yeni kanun... Bununla, polise geçmişteki yetkileri geri verildi. Bunu nasıl açıklıyorsunuz?
Polis Vazife ve Selahiyetleri Kanunu'nda bazı sorunlar vardı, doğru. Bu sorunlar biraz daha ağırlaştırıldı. Fakat bu konuda toplumdan da inanılmaz bir talep geliyor. Ortalama insanın, güvenlik içinde yaşayabilmek için özgürlüklerini kolaylıkla feda edebileceği görülüyor. Ama şunu söylemek gerekir. AK Parti çok içtenlikle Türkiye'yi AB üyesi yapmak istiyor. Bu konuda da çok önemli başarılar elde etti. AB'ye girmek isteyen bir siyasi iktidar, elbette AB'ye üye olmanın gerektirdiği koşulları yerine getirecektir. Hukuk alanında da AB standartlarına uyum süreci yürüyecektir. Bazıları AB'ye karşı çıkıyorlar. Avrupa'dan uzaklaşmanın alternatifi nedir? Daha az demokrasi, daha az özgürlük, daha az insan haklarıdır. Daha çok fakirliktir.

Seçimlerde nasıl bir sonuç bekliyorsunuz? Anayasa'yı değiştirebilecek güçte bir tek başına iktidar mı bekliyorsunuz? Hayır, öyle bir beklentim yok. AK Parti 2002 seçimlerindeki milletvekili sayısına ulaşamayabilir ama elde edeceği milletvekili sayısı gene tek başına iktidar olmasına yeter. Şunu söyleyeyim... AK Parti Anayasa'yı zaten tek başına değiştirmeyecek. Böyle bir niyeti yok. Olamaz da... Olmamalı da...



"AKP Anayasa Taslağını Tartışmaya Açsın"
Yeni anayasa çalışmaları gündemde. Tüzel, Uras, Güler ve Demirtaş "demokratik olmayan anayasa sivil olamaz" dedi. "Hazırlanan taslak tüm toplumda tartışmaya açılmalı. 12 Eylül'le hesaplaşılmalı. Anayasa Haklar ve özgürlükler üzerine kurulmalı."

Gökçe Gündüç - Bianet:
Gazetelerde yer aldığı kadarıyla Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP) bir "sivil anayasa" taslağı hazırladı. Tayyip Erdoğan'a sunulan taslakta Cumhurbaşkanının yetkileri kısıtlanıyor, egemenlik ve vatandaşlık tanımı değişiyor.

bianet'e konuşan Emek Partisi (EMEP) Genel Başkanı Levent Tüzel, Türkiye Komünist Partisi (TKP) Genel Başkanı Aydemir Güler, Özgürlük ve Dayanışma Partisi (ÖDP) milletvekili Ufuk Uras ve Demokratik Toplum Partisi (DTP) Eşbaşkan Vekili Nurettin Demirtaş yeni anayasada olması gerekenleri sıraladı; AKP'nin tek sesli bir anayasa hazırlamasından duydukları endişeyi dile getirdi.

Buna göre "sivil anayasa her şeyden önce demokratik" olmalı. Yeni anayasanın içeriği ne olmalı?

Tüzel: 1982 Anayasası, darbe anayasası. Yaşama hakkını, insan hakları ve özgürlüklerini reddeden, cumhuriyetin temel nitelikleri adı altında Türkiye'deki halkların yasal özgürlüklerini, seçme-seçilme hakkını, sendikal haklarını sınırlayan bir anayasa. Bu anayasa Türk Silahlı Kuvvetleri'ne (TSK) "koruma-kollama" bahanesiyle müdahale yetkisi veriyor. Bunlar değişmeli. Milli Güvenlik Kurulu (MGK) kaldırılmalı, devlet değil yurttaş esas alınmalı ve anayasa "Türk Milleti" kavramı üzerine kurulmamalı.

Güler: Daha fazla demokrasi isteniyorsa önce 12 Eylül'le hesaplaşılmalı, sivillik sadece anayasayı değiştirmekle olmaz. 25 yıl boyunca düzen partileri ve son olarak AKP anayasal düzeni korumak için çırpındılar. 12 Eylül'ün olmadığı bir tartışma eksik kalır.

Uras: 12 Eylül anayasasından radikal bir kopuş gerçekleştirmek esas. Yeni anayasa özellikle toplumsal ve ekonomik hakları içeren, demokrasi ve insan haklarının evrensel kazanımlarını teminat altına alan basit, sade bir metin olmalı.

Demirtaş: Anayasada her türlü farklılık (dil, din, mezhep, etnisite) önündeki engel kaldırılmalı. Vatandaşlık, devlet-birey ilişkileri yeniden tanımlanmalı. Bununla birlikte ülkedeki emekçilerin talepleri, sendikal haklar, eğitim ve sağlıkta fırsat eşitliği güvence altına alınmalı ve farklı hükümetlerin insiyatifine göre değişmeyeceği garantilenmeli.

AKP "sivil" bir anayasa yapabilir mi?
Tüzel: AKP'nin taslağının demokratik içerikli olduğunu sanmıyorum. Bu bir toplum sözleşmesiyse Türkiye'nin bütün halk katmanlarında ve örgütlü çevrelerde tartışmaya açılmalı. AKP'de böyle bir niyet gözükmüyor. Dışlama siyaseti yapan bir parti demokratik anayasa hazırlayamaz.

Güler: AKP'nin tartışmayı tüm kamuoyuna mal etmesi beklenemez. 12 Eylül'le sorunu olmayan bir parti gerekli hassasiyeti gösteremez. İnsan haklarını ilerletmek için AKP'den değil Türkiye halkından beklentimiz olmalı.

Uras: Anayasa sivil olacaksa toplumsal katmanları ve talepleri kuşatmalı. AKP "oldu bitti"ye getirirse yeni anayasa arayışları sürecektir. Bu fırsat değerlendirilmeli.

Demirtaş: Şimdiye kadar verilen mesajlar ve AKP'nin geçmiş politikalarından anladığımız kadarıyla tatmin edecek bir anayasa taslağı oluşturulmayacak. AKP'de şimdiye kadar farklılıkları zenginlik olarak gören bir zihniyet görmedik. Onların hazırladığı anayasaya da bu yansıyacak.


Baş tarafını okumak için tıklayınız

 

Diğer Yazılar için tıklayınız



Yazarlar

Merih Akalın

Zehra Akdoğan

Cengiz Aktar

Uğur Alper

Orhan Bahçıvan

Dr. Arı Balcı

Rüstem Batum

Şabo Boyacı

Doğan Cüceloğlu

Şuayip Dağıstanlı

Dilek Dalaklı

Önal Demirci

Tuğrul Eryılmaz

Aynur Gedik

Dr. Mehmet Gürsel

Hakan Kuyucu

Sevin Okyay

Hakan Onum

Dr. Erhan Özer

Dr. Ender Saraç

Robert Schild

Cem Şen

Aykut Tankuter

Umur Talu

Anna Turay

Metin Yahya Üster

Aret Vartanyan

Dr. Nesrin Yetkin

Erol Yurderi

Servisler
YENI Okurdan

Bizi desteklemek
İster misiniz?


Yardım

E-posta

Favorilerinize
Ekleyin


miniDEV'i Tavsiye Et

İletişim

miniDEV'i
Ana Sayfanız yapın

Reklamlarınız İçin

 


 

Bu Sayfayı Beğendiysen Arkadaşına Yolla