minidev
AB YOLUNDA
Az laf çok iş-Cengiz Aktar

Cengiz Aktar
 
                                      Hükümet en üst seviyeden, 17 Aralık 2004’te ucunu bıraktığı AB işine yeniden başlayacağının işaretlerini veriyor. Niyet parti kapatma davası ile eşzamanlı. Bir, hatta birkaç musibetin binlerce nasihatten iyi olduğu anlaşılıyor ama önemli değil. Ancak bu defa işler çok daha zor olacak. Kapatma davası ile cebelleşen bir AKP’nin kırılganlığı ve dolayısıyla cesaretsizliğini öngörmek zor değil. Enerjinin kapatma davasına hasredileceğini görmek de zor değil. Çelik irade isteyen adımları atması artık zor. Bunun en çarpıcı ve güncel örneği 301’deki fiyasko. Ne İsa’ya ne Musa’ya yaranabilen yarım yamalak işler bunlar.
 
Muhalefetin Barroso parantezi sonrasında eski AB karşıtı söylemlerine rücu ettiğini görüyoruz. Taktik ya da değil bu duruş hükümetin işini kolaylaştırmıyor. 2002-2004 yıllarında çıkan sekiz reform paketine bugünkü parlamenter muhalefetin de evet oyu attığını unutmayalım. Artık böyle bir ortak akıl yok.
 
AB’de Türkiye yaklaşımı
 
AB tarafında işler berbat. Türkiye karşıtları organize hareket ediyor, dostlarımız ise darmadağan ve ne yapacaklarını bilmiyorlar. AB ilişkimizin kader yılı olan 2009’a kadar Fransız, Çek ve İsveç dönem başkanlıkları var. 1 Temmuz’da başlayacak Fransız dönem başkanlığının tatsız sürprizlerle dolu olacağı anlaşılıyor. Ukrayna için ama dolaylı olarak bizi de kapsayacak ikinci sınıf bir statü teklifi yapacakları söyleniyor. Çekler iyi niyetli ama deneyimsiz. İsveç ise hayatî önemde. İsveç dönem başkanlığını sona erdirecek Aralık 2009’daki zirve, eğer o güne kadar Kıbrıs’ta bir ilerleme kaydedilmezse kader zirvesi olacaktır. Zaten eğer 2009 içinde AB düğümleri çözülmezse müzakereye açılacak başlık kalmayacak.
 
Türkiye’nin AB ile bütünleşmesinin önemini kavramış AB üyesi ülkelerden Finlandiya, İngiltere, İspanya, İsveç, İtalya ile sürekli bir istişare mekanizması kurulması ve 2023 gibi mâkul bir katılım yılının telaffûz edilmesi gerekiyor.  
 
İçeride 2004’ten beri bekleyen işler
 
İçeride yapacak işler ise belli. 2005’ten bu yana yazdıklarımızı tekrar yazsak farkına bile varılmaz. Zira şantiye olduğu gibi duruyor. 
 
En başta başmüzakereci sorunu. Dış ve AB işlerini tek bir insanın yürütmesi fizik olarak mümkün değil. Bizimle birlikte müzakere eden Hırvatlarda durum aynı olsa da bakan işi tam yetkili bir bürokrata devretmiş. Esas gereken başmüzakerecinin Başbakan’a bağlı ve icracı bakanlıkların üstünde bir konuma gelmesi. Bununla paralel olarak tüm uyum ve müzakere yapılarının gözden geçirilmesi. Avrupa Birliği Genel Sekreterliği’nin (ABGS) başmüzakerecinin dayandığı temel kurum olarak şimdikinden çok güçlendirilmesi. 
 
Ulusal temsilin sürece tamamen dahil olması amacıyla TBMM AB Uyum Komisyonu’nu tüm diğer aday ülkelerde olduğu gibi ihtisas komisyonu haline getirilmesi gerekiyor. Buna ilâveten resmî kurumlar ve uzman sivil kurumlardan oluşan, müzakere yapısını ve işleyişini denetleyerek hükümete görüş bildiren bir ortak yapı düşünülmeli. Atıl duran Ekonomik ve Sosyal Konsey genişletilerek bu işlevi yerine getirebilir.
 
AB mevzuatının büyük bölümünü sonuçta vatandaşlar hayata geçirecek. Mevzuat uyumunda toplumsal destek gerekiyor. Müzakere başlıklarıyla ilgili temsilî ve uzman kuruluşları uyum ve müzakere çalışmalarına dahil edecek mekanizmaların bulunması yararlı olacaktır. Güçlendirilmiş bir ABGS bu mekanizmaları düzenleyebilir.
 
Meydanı boş bulunca derin cehaletlerini sergileme fırsatı yakalayan AB karşıtlarının atıp tutmalarını önleyecek şekilde içe yönelik ve uzun soluklu bir bilgilendirme kampanyası başlatmak lâzım. Özellikle 1996 sonrasında gümrük birliği sayesinde elde edilen ekonomik ve teknik kazanımların, müzakere tarihi alındıktan sonra da gelen yabancı yatırımların neler olduğunu ayrıntılarıyla anlatacak bir kampanya yararlı olacaktır. Bu bağlamda bazı kurumların mevzuat uyumu adı altında esnafı AB’den soğutma potansiyeli taşıyan işgüzarlıklardan bir an evvel vazgeçmeleri gerekiyor.
 
Bütün bunlar kolay değil ama başka çıkış yolu da yok.   
 
BU BÖLÜMÜN DİĞER YAZILARI

YAZARIN DİĞER YAZILARI

(Kasım 2007 öncesi)
 


(Kasım 2007 öncesi)


AB YOLUNDA
(Arşiv Linkleri)


AB YOLUNDA

AB EDİTÖRÜNDEN

AB MÜKTESEBATI

LİNKLER

AVRUPA KOMİSYONU ANKARA TEMSİLCİLİĞİ

AB'NİN FAALİYETLERİ

AB-ARŞİV


BU SAYFAYI TAVSİYE ET!