minidev
L.G.B.T.T YAZILARI
Tabu-Önal Demirci

Önal Demirci
 
Geçen ay Senegal’de yaşananlar üzerinden Türkiye’deki LGBTT durum üzerine birkaç söz söylemek mümkün. Fransız bir derginin (Icône) Senegal’deki eşcinsel evliliklerini insan haklarının savunucusu “Batılı göz” olarak konu edinmesi ve hatta sembolik bir evliliğin görüntülerini yayınlaması üzerine ülkede eşcinselliğe karşı geniş çaplı yürüyüşler yapıldı, eşcinsellerin ülkeyi terk etmesi istendi, yaşlı bir Fransız ve genç bir Senegalli birbirlerine yakın temasta bulundu diye sokağın ortasında linç edildi, polis birkaç kişiyi tutuklasa da olayın üstünün kapatılacağına da kesin gözüyle bakılıyor. Bu olayların üzerine, özellikle (eski) kolonisindeki bu duruma çok üzülen Fransız basını yazılar yayınladı. L’Express’teki yazının anafikri eşcinselliğin Senegal’de hala tabu olduğuydu. Fransız basının hem iğneyi hem de çuvaldızı Senegal’e batırması hiç şaşırtıcı değildi.
 
Halbuki, bu olaylar silsilesinde gözden kaçırılan birkaç noktayı göz önünde bulundurmak önemli; birincisi, Senegal’in Fransa’nın sömürgesi olduğunu, Fransız olanın, Fransa’dan doğru söylenen, gösterilen, önerilen herşeyin, iyi ya da kötü olsun, belirli bir tepkiselliği beraberinde getirmesi tarihsel ilişkiler bağlamında kaçınılmazdır. Fransa’nın ak dediğine Senegal’de kara demenin başka politik anlamları vardır. İkincisi, geniş bir toplumsal bilim literatürüne göz gezdirirsek, milli ve bağımsız olmanın, olabilmenin sömürge sonrası ülkelerde erkeklikle, erkekliği elinden alınmış toplumların erkekliğini oluşturabilmesiyle ilintilendiğini, bunun da sömürgeci toplumların cinsiyetçi politikalarından geldiğini pekala ileri sürebiliriz. Beyaz adam derken erkek olandan, yereldeki toplumsal cinsiyet rollerini şekillendirmesinden bahsetmiyor muyuz? Dolayısıyla LGBTT görünürlüğü ve özgürlüğü için mücadele amaçlı da olsa Fransa’dan gelen müdahalenin Senegallilerin zaten sorunlulaş(tırıl)mış erkeklikleriyle savaş anlamına gelmesi anlaşılabilir. Son olaraksa, tabu kelimesinin üzerinde durmak lazım. Tabu, söz edilmemesi gereken, toplum ve ahlak kurallarına göre çağrıştırılması, anımsatılması uygunsuz, yakışıksız sayılan şey diye tarif ediliyorsa, Senegal gibi ülkelerde eşcinselliğin, özellikle erkek eşcinselliğinin tabu olmadığı aşikar. Zira toplumsal cinsiyet rejiminin üzerine kurulduğu zemin eşcinselliğin sürekli anımsanarak, zikredilerek; ahlaksızlıkla, güçsüzlükle, sapkınlıkla bağdaştırılarak özgür, bağımsız, milli bir ERKEKliğin oluşturulması değil mi? Eşcinselliğe tabu demek tam da Batılı kriterlerle eşcinselliğin ve homofobinin el ele toplum kuruculuğunu ve bunun tarihselliğini görmezden gelmek demektir.
 
Benzer bir şekilde, Türkiye’deki LGBTT bireylerin durumlarıyla, hayatlarıyla, mücadeleleriyle ilgilinen bazı Batılı gözlerin de en çok kullandığı terim tabu oluyor. Kah karanlık kapalı mekanlarda mistikleştirilen bir eşcinsel hayat tablosu çiziliyor, kah sanki homofobiden arınmış yerlerden geliyorlarmışçasına merakla karışık acıyorlar duruma. Halbuki eşcinselliğin hiç de tabu olmadığını, politikanın, gündelik hayatın ve dilin içine işlediğini, çoğu idealin eşcinselliği konuşmadan çizilemediğini görmüyorlar.
 
Batılı gözün bu coğrafyalarda çok şeyi şekillendirdiğini, bundan sonra da özgürlük ve yaşam mücadeleleri için önemli destekler sağlayabileceğini teslim etmeliyiz. Örneğin Lambdaistanbul’un kapatılması davasına en büyük desteğin Türkiye’deki basından ve sivil toplum örgütlerinden önce Avrupa’da konsolosluklar önünde yapılan eylemler ve dava üzerine haberlerden geldiğini inkar edemeyiz. Fakat bu ilişkinin tarihselliğini, toplumda nasıl etkiler ve tepkiler yaratacağını, nasıl bir toplumsal tahayyül ve mücadele dili yaratacağını gözden kaçırmamalıyız. Avrupa Birliği adımlarının her aşamasında eleştirel kalabilmeye dikkat etmeliyiz. Aksi takdirde, eşcinsellik ya Batı’dan gelen bir sapkınlık olur ve LGBTT’ler ülkeyi terk etmeye davet edilir, ya da kocaman bir tabu olarak dönüp dolaşır.
          
Önal Demirci
 
BU BÖLÜMÜN DİĞER YAZILARI

YAZARIN DİĞER YAZILARI

(Kasım 2007 öncesi)
 


(Kasım 2007 öncesi)



BU SAYFAYI TAVSİYE ET!