miniDEV - Farklı Renkler Farklı Kültürler / Yahudi Kültürü / Kitaplar

"Haydarpaşa'da Geçen 100 Yılımız"

İstanbul'un en eski Musevi ibadethanelerinden, Kadıköy Yeldeğirmeni'nde bulunan "Hemdat İsrael Sinagogu", 1999 yılında yüzüncü kuruluş yıldönümünü kutlamıştı. Bu vesile ile, sinagogun eski ve yeni müdavimleri, yayın koordinatörlüğünü üstlenen iki gencin önderliğinde, cesur bir girişimde bulundular. Tarih bilinci ile hareket eden Anri Niyego ile Sami Yanni tarafınca, yüzlerce belge, fotoğraf ve harita bir araya getirilerek, gerek ilginç yazılar içeren, gerekse çekici bir görselliği bulunan büyük boy, 230 sayfa kapsamındaki "Haydarpaşa'da Geçen 100 Yılımız" başlıklı kitap, geçen yıl piyasaya sunuldu.
Tarihçe bölümü ile başlayan monografi, bir kameranın "zoom"laması yöntemi örneği, Bizans'dan günümüze dek Türkiye Yahudilerinin kısa bir geçmişini çizdikten sonra "Haydarpaşa" bölümüne, ardından "Yeldeğimeni"ne ve sonunda Sinagog ile yan kuruluşlarının tarihi gelişimine geçiyor. Bir yandan Kadıköy yakasının geçen yüzyılın sonundan başlamak üzere bugüne dek gelişimi ele alınırken, Yahudi toplumunun İstanbul'daki konumu ile ilgili birçok tarihi, sosyal ve kültürel bilgiler sunulmaktadır. Kentimizin, özellikle Kadıköy yöresinin geçmişi ve "halklar-dinler mozayiği" olgusuna ilgi duyanlar için önerilebilecek, ilginç bir yapıt.
Gözlem Yayınları; İstanbul, 1999 - 230 sayfa
Remzi Kitabevi, D&R Şubeleri ve Gözlem Yayıncılık'tan edinilebilir.

Yüksekkaldırım'da Yüz Yıllık Bir Sinagog - Aşkenazlar

Daha yeni, henüz baskıdan çıkmış diğer bir sinagog kutlama kitabı: Haydarpaşa'dan bir yıl sonra, bu kez Doğu Avrupa kökenli İstanbul Yahudileri'nin ana ibadethanesi olan, o dönemin seçkin semtleri arasında bulunan Yüksekkaldırım Yokuşu'nda 1900 yılında kurulmuş olan "Aşkenaz Sinagogu"nun kuruluş yıldönümünü konu edinen bu yapıt, üç bölümden oluşuyor:
Erdal Frayman tarafınca yazılmış olan giriş bölümü, Ortaçağ'dan başlamak üzere Aşkenaz Yahudileri'nin Avrupa ve Türkiye'deki tarihçesini özetliyor. Ardından, Moşe Grosman'ın kaleminden İstanbul Aşkenazlarının yaşamı, sinagogları ve kurumlarına geniş biçimde değiniliyor. Son bölüm ise, Dr.Robert Schild'in "Aşkenaz Kültürü" konusundaki irdelemesini içermektedir ki, burada Yidiş dilinden örnekler ve ilginç atasözlerinden bir seçki de yer almakta. Türkçe ve İngilizce olarak yayınlanmış bulunan kitabı, İzzet Keribar'ın ustaca çekilmiş fotoğrafları ile İzel Rozental ve (sitemizin "net-bey" köşesini çizen) İrvin Mandel'in karikatyr ve vinyetleri süslemekte.

Galata Aşkenaz Kültür Derneği Yayınları; İstanbul, 2000 - 96 sayfa
Remzi Kitapevi, D&R Şubeleri, Gözlem Yayıncılık ve Galata Aşkenaz Kültür Derneği'nde edinilebilir.

Diğer kitaplar için tıklayın