Özel Günler ve Geleneksel Yemekler
Pesah
Sözlük karşılığı "üzerinden geçmek, atlamak"tır. İsrailoğulları'nın
Mısır'daki esaretten kurtulmaları anısına kutlanır. Tanrı, İbraniler'e
eziyet eden Mısır halkını cezalandırmak için her ailenin ilk çocuğuna
felâket yağdırdığında Musevîlerin evlerini atlamıştı. Bu anıyı korumak
için Musevî ailelerin ilk erkek evladı, Pesah bayramının arefesinde
oruç tutar. Bugün hâlâ süren, Pesah Bayramı'nda "Matsa" (hamursuz)
yeme geleneğinin kökü de buraya uzanır. İsrailoğulları Mısır'dan
çıkarken, hazırladıkları hamurların mayalanmasına vakit kalmamış,
bu yüzden yolda "hamursuz" diye anılan mayasız bir ekmek yemek zorunda
kalmışlardır.
Bu bayramda "Seder" masası kurulur.Masa düzeni şöyledir: 3 adet
matsa, koyun bacağı, katı yumurta, kereviz yaprağı, marul, haroset,
tuz, sirkeli veya tuzlu su. Yemek olarak ise, şarap, katı yumurta,
bimuelos, fridatas, balık, kuzu yemeği, mina, masapan, şarope blanko.
Sodra
(Hamursuz Çorbası - 4 kişilik)
Malzeme: 3 adet hamursuz, 3 bardak et veya tavuk suyu, 2
bardak su, 2 yumurta, 1 tutam tuz.
Yapılışı: Et veya tavuk suyu, tuz ve su ile kaynatılır. Kaynadıktan
sonra ufak parçalara bölünmüş hamursuzlar eklenip 10 dakika pişirilir.
Ateşten indirildikten sonra iki yumurta çırpılır ve kaynamış et
veya tavuk suyuna alıştırılarak katılır.
Bimuelos de matsa
(Hamursuz Lokması)
Malzeme: 4 adet hamursuz, 2 yumurta, ½ çay kaşığı tuz, kızartmalık
ayçiçek yağı.
Yapılışı: Hamurlar iyice yumuşayana kadar suda bırakılır.
Sonra sıkılır, makineden geçirilir, içine çırpılmış yumurtalar,
tuz eklenir ve karıştırılır. Gözlü tavada yağ kızdırılır ve malzeme
kaşıkla gözlere doldurulur. Lokmalar altlı üstlü kızartılır. Servis
esnasında üzerine pudra şekeri, bal veya şerbet dökülür.
Gato de pesah
(Cevizli kek)
Malzeme: 6 yumurta, 4.5 kahve fincanı şeker, 4.5 kahve fincanı
hamursuz unu, 1 portakal kabuğu rendesi, 1 portakalın suyu, ½ kahve
fincanı ayçiçeği yağı, 1 bardak rendelenmiş ceviz.
Yapılışı: Yumurtalar şekerle mikserde iyice çırpılır. Azar
azar hamursuz unu eklenir. Rendelenmiş portakal kabuğu ve suyu,
ceviz eklenir. Yağlanmış formaya dökülür. Orta hararetli fırında
30 dakika pişirilir. Bir kürdan batırarak pişip pişmediği anlaşılır.
Şavuot
İlk turfandalar bayramı. İlk tahılın toplanmasıyla başlar. 7 Hafta
sonra buğday hasadı ile sona eren 50 günlük dönemin sonunda kutlanır.
Musevîlerin bu bayramının en önemli özelliği, Hz. Musa'ya "On Emir"in
bu günde verilmiş olmasıdır.
Bulemas de berencena
 (Patlıcanlı
gül böreği- 8 kişilik)
Malzeme: 2 yufka, 2 bostan patlıcanı, 100 gram beyaz peynir,
1 bardak rendelenmiş kaşar peyniri, 1 tutam tuz. Üstü için: 1 yumurta
sarısı, biraz rendelenmiş kaşar peyniri, biraz margarin yağı.
Yapılışı: Közlediğiniz patlıcanları ayıklayıp yıkadıktan
sonra süzün. Bir çatal yardımıyla iyice ezdiğiniz patlıcanların
içine beyaz peynir, kaşar, tuz ekleyip karıştırın. Yufkaları sekiz
üçgen parçaya bölün. Üçgenlerin uzun kenarlarına malzemeyi yerleştirip
sarın. Uzun bir çubuk halini alan yufkaları kendi etrafında çevirerek
gül haline getirin. Üzerlerine yumurta sarısı sürüp rendelenmiş
kaşar peyniri serptikten sonra, bir parça margarin koyun. Yağladığınız
tepsiye dizip fırında pişirin.
Yufkayı kendi etrafında dolayarak yapılan gül böreği hiç birimize
yabancı değil. Anadolu'nun her köşesinde, içine türlü çeşitli sebzenin
konulduğu yüzlerce tür börek var. Ama hem patlıcanlı hem de bu kadar
lezzetli bir bayram böreğini belki de yalnızca Yahudiler yapıyor.
Patlıcanlı gül böreği özellikle Şavuot bayramıda yeniyor. Şavuot,
Mayıs'ta kutlanıyor.
Semola
(İrmik helvası)
Malzeme: 1 bardak şeker, 1 bardak süt, 4 bardak su, 1 limon
kabuğu rende, 1 bardak irmik, tarçın.
Yapılışı: Şeker, süt, limon su beraberce kaynatılır. Sonra
yavaş yavaş irmik ilave edilir ve muhallebi kıvamına gelinceya kadar
karıştırılarak kaynatılır. Bir formaya dökülüp, soğutulur. Üzerine
tarçın serpilip servis edilir.
Dezayuno
Cumartesi kahvaltısı. Rakı, bulemas, borekas, tapadas, biskoços,
haşlanmış yumurta, karpuz, kavun, üzüm yenir.
Şabat
Dinlenme günü. Cuma akşamından başlar. Masa düzeni: Beyaz örtü,
Şabat mumu, Kiduş bardağı, Kırmızı şarap, bütün bir ekmek, çiçek.
Yemekte: Balık, hamur işi, et veya tavuk, sebze, tatlı bulunur.
|
|
