|
Gelenekler
Her toplumun geçmişinden günümüze taşıdığı davranışlar ve gelenekler
vardır. Gelenekler insan ilişkilerinin gelişiminde ve kültürün aktarımda
köprü görevi görür. Bugün bir çoğumuzun unuttuğu bu gelenekler geçmişte
insanlar için çok önemli idi.

Süryani toplumunun artık aynı birleşik coğrafyada yaşamıyor olması,
toplum üyelerini bir araya gelip gelenek ve göreneklerini paylaşmaktan
alıkoymaktadır. Bu yüzden bu gelenek ve görenekler sadece belli
bölgelerde yaşama şansı bulmaktadırlar.
İşte Süryanilerde yaygın olan bazı gelenekler:

Süryanilerde
Folklorik Giysiler ve Kostümler

Süryaniler
eskiden kendilerini belli eden giysiler giyerlerdi. Günümüzde ise
kırsal kesimde yaşayan Süryanilerin giydikleri dışında folklorik
giysilere rastlamak oldukça zordur. Kentlerde yaşayan Süryaniler
artık bu kostümleri ve elbiseleri kullanmamaktadırlar. Günümüz Süryanileri
daha çok günlük şehir yaşantısına uygun kıyafetleri tercih etmektedirler.
Kentlere göçle birlikte eski alışkanlıklar ve giyimler, tıpkı gelenek
ve görenekler gibi unutulmaya yüz tutmuştur. Fakat buna rağmen kırsal
kesimde yaşayan Süryaniler giyimleri ile kendilerini belli etmektedirler.

Yaşlı
veya orta yaşın üstündeki Süryani kadınlar; diz altına etek,
üstlerine hırka veya ceket, başlarına da taktıkları
siyah veya mavi baş örtüsü ile kendilerini hemen belli etmektedirler.
Çocuklar ve gençler de temiz ve bakımlı giyimleriyle dikkat
çekmektedirler. Süryani erkeklerinde ise ayırt edici göze çarpan
pek bir farklı giyim özelliği yoktur.
Mardin, Midyat'ta göze çarpan Süryani erkek kıyafeti bilindik
günlük kostümlerin dışında, küçük, paçaya doğru daralan şalvar
model pantolon, üstüne gömlek, gömlek üstüne yelek
ve ceketten oluşur. Erkeklerin bu şekilde giyinmelerin sebebi
Süryani ayinlerinde geçerli olan namazı daha rahat kılabilmektir.

Dinin
Süryani toplumu üzerindeki etkisi zaman zaman kostümde de göze çarpmaktadır.
Örneğin çocuğu olamayan bir Süryani kadını, kilisede dilek
diledikten sonra bu dileği olana kadar tek parça
mavi bir elbise giyer. Mavi renk Süryaniler için dinsel anlamda
Meryem Ana'yı ve onun bereketini temsil etmektedir.

Süryanilerin
eskiden kullandıkları kostümler ise aşiretlere, bulundukları yöreye
ve ekonomik yapılarına
göre çeşitlilik göstermekteydi. Güneydoğu Anadolu'da yaşayan Süryani
erkeklerinin eski ortak kostümleri; alt bedende şal, üst
bedende şepik, bele kendilerinin dokudukları haso
veya şalama dedikleri şal kuşak, ayağa yün
çorap ve çarıktı. Başlarına ise cemedani adını
verdikleri bir şapkayı takarlardı.

Süryani
ustalarının diktikleri şal ve şepik bütün Güneydoğu Anadolu'da
giyilirdi. Hatta bu konuda Süryanilerin yaşadığı bir köy olan Hassene
isimli köy çok meşhurdu. Bölgenin bütün şal-şepik ihtiyacını
bu köyde dikilenler karşılardı. Bu köy ne yazık ki göçler ve bölgede
yaşanan terör nedeniyle tamamen boşaltılmış ve bir zamanlar adı
Süryani ustaların diktikleri şal ve şepikle anılan bu köyden bugüne
hiçbir şey kalmamıştır.

Eski Süryani kostümlerinde kadınların kullandıkları giysiler ise
üst bedende şugta denilen uzun elbise, onun üstüne yelek,
en üstte fistan,
bele şal kuşak, alt bedende iç kısımda dize kadar şalvar,
ayağa uzun yün çorap ve çarıktı. Süryani kadınlar
başlarına kenarları boncuk işli "Havvıka" ya da "Kefiye"
dedikleri baş örtüyü kullanırlardı.
Artık bu kostümler günümüzde kullanılmamaktadır.

Zengin
Süryani kültürüne ait bu değerleri yaşatabilmenin ötesinde gün ışığına
çıkartmak daha önemlidir. Dileğimiz günümüz değerlerinin eskinin
bu güzellikleri ile tekrar barışması ve gelecek kuşaklara
iletilmesidir.
|