miniDEV - Farklı Renkler Farklı Kültürler / Süryani Kültürü/Tarihte Süryaniler

Güncelleme: 13.09.2000

SÜRYANİLERİN GELECEKTEN BEKLENTİLERİ

Süryaniler yüzyıllardır bu topraklarda yaşar. Bu coğrafyanın bir parçası olmalarına rağmen kendilerini hep yabancı gibi hissettiler. Bunda farklı olmanın, farklı bir kültürden ve inançtan gelmenin etkisi çok büyüktü. Osmanlı döneminde varlıklarını sürdürebilmenin bedeli olarak farklı vergi ödediler, farklı hukuk uygulamalarına maruz kaldılar ama hiç bir zaman durumlarından şikayetçi olmadılar. Cumhuriyet zamanında her birey gibi onlar da vergilerini ödediler, yükümlülüklerini yerine getirdiler. Süryaniler hiçbir zaman kendilerini bu topraklarda yaşayan diğer insanlardan ayırıp farklı muamele istemediler. Ama sahip oldukları kimliklerinden dolayı çifte standartlara uğradılar. Onlar her bireyin faydalanabileceği hizmetlerden yaralanmak istediler ve istemekteler. Ama asla bu basit taleplerini bile dile getiremediler. Hep yanlış anlaşılmaktan çekindiler ve bu yüzden bugün toplum nezdinde en az bilinen topluluklardan bir tanesi oldular.

Eskinin kötü uygulamalarının bugün pek fazla görülmemesi gerçekten sevindirici bir gelişmedir. Bugünün Süryanileri bunun bilincindedirler ama gelişen dünyada kendi adlarına bazı hakları talep etmeleri onlara çok görülmemelidir. Onlar da her farklı topluluk gibi kendi kimliklerini sahiplenmeye çalışmaktadırlar. Onların da artık iyi eğitilmiş insanları ve kültürlerine sahip çıkabilecek olanakları var. Fakat ülkenin şartları onları bazen adım atmakta oldukça zorlamaktadır. Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne aday olma süreci Süryanileri kısmî de olsa bir şekilde umutlandırmıştır.

Türkiye'de yaşayan Süryanilerin gelecek adına bir takım beklentileri var. Bunların bazıları çok belirgin beklentilerdir ve gerçekleştirilmeleri o kadar da zor değildir. Örneğin Türkiye'de yaşayan Süryanilerin çoğu kendi anadillerini bilmiyor. Geçmişin hataları, karşı karşıya kaldıklar asimilasyon onları kendi dillerinden ve kültürlerinden oldukça uzaklaştırmıştır.Onlar analarının, atalarının konuştuğu dili anlamak, bilmek istiyor. Kendi dillerini öğrenebilecekleri bir kurumun eksikliğini hep hissetmişler ama bu konuda bir adım atamamışlardır. Toplumda farklı taleplerin nasıl bastırıldığını gördükten sonra bunu gündeme getirmeye bile cesaret edememişlerdir. Oysa günümüzde diasporada yani anavatanından uzakta yaşayan Süryanilerin çoğu, yaşadıkların yerlerde anadillerini öğrenebilmek hakkına sahiptir. Türkiye'de yaşayan Süryaniler ise yıllardır bunun özlemini çekerler. Bu özlem onları yaşadıkları topluma kendilerini anlatmakta da zorluklar yaşatmıştır. Onların bu masum isteği hep yanlış anlaşılır korkusuyla sürekli ertelenmiş ve hayata bir türlü geçirilememiştir.

Süryanilerin diğer bir sıkıntısı ise azınlık vakıflarının olmayışıdır. Bu nedenle sahip oldukları mülkleri kendi vakıflarına bağışlayamamakta ve herhangi bir gayrimenkulü vakıf adına satın alamamaktadırlar. Gerçi azınlık vakıflarına sahip olan diğer azınlıklar da bu konuda sorunsuz sayılmazlar. Eskiden vakıflarına bağışladıkları malları bugün hukuk yoluyla teker teker kaybetmektedirler. İnsanlar geçmişin kötü hatıralarını unutmaya çalışırken birilerinin çıkıp bu tür uygulamalarla neyi amaçladığını anlamak gerçekten zor. Süryaniler resmi olarak bir vakfa sahip olamamanın bir çok sıkıntısını yaşadılar. Bugüne kadar tarihi eserlerini, mülklerini ve tarihi hazinelerini kendi çabaları ile yaşatmayı başardılar. Günümüzde bazı kuruluşlarca serbestçe hayata geçirebilen vakıf kurumları, bu topraklarda yüzyıllarca yaşayan bazı topluluklar için "sakıncalı2 kabul edilebilmektedir.

Aslında yukarda saydığımız istekler pek de büyük talepler değildir. Bu ülke uygarlık ailesindeki yerini tam olarak almak istiyorsa bireylerinin tümünü her türlü hak ve özgürlüklerden gerçek anlamda yararlandırmalıdır. Zaten Süryaniler de kimliklerinden dolayı farklı bir muamele ve imtiyazlar istemiyor. Onlar sadece kendi kültürlerini ve zengin tarihlerini koruyarak aslında tüm insanlığın kültürel mirası sayılması gereken 5000 yıllık lisanlarının ölmesine göz yumulmasını kabullenemiyorlar. Ve geleceğin Türkiye'sinde, sıkıntıların mutlak surette aşılacağı inancıyla yaşıyorlar.