miniDEV - Farklı Renkler Farklı Kültürler / Süryani Kültürü/Tarihte Süryaniler

Güncelleme: 31.08.2000

HER SOLAN RENK BİR KAYIPTIR

Türkiye zengin bir mozaiğe sahip ve bu özelliğinden dolayı bir çok zenginliği içerisinde barındırıyor. Süryaniler de bir zamanlar bu zenginliğin bir parçası idi. Ama ne yazık ki günümüzde hızla kaybolan renklerinden biri olma yolundadır. Güneydoğu'da varlıkları ile o bölgeye ayrı bir hava katan Süryaniler, yarattıkları kültürleri ve eserleriyle o bölgenin parlayan yıldızlarından biriydi.

Hatta bir zamanlar Süryanilerin yaşadığı Mardin ili için Doğunun Paris'i denirdi. Süryanilerin o bölgeyi terk etmesi ile o bölge çok şeyler kaybetmiştir. Bu gerçeği bizzat bugün yörede yaşayan insanlar kendi ağızlarından söylemektedirler. Örneğin 1950'li yıllarda her Pazar, Süryaniler en güzel kıyafetlerini giyer ve düğüne gider gibi kilise ayinlerine giderlerdi. Mardin'in caddeleri bir anda canlanır ve dünyanın modern bir şehrinde yaşıyormuşcasına görüntüler oluşurdu. Süryanilerin gitmesi ile bugün gelinen nokta ise pek iç açıcı değildir. Bu kültür erozyonuna başlıca sebep bölgenin temel taşlarından olan farklı kimliklerin bölgeyi terk etmesidir.

Eskiden Süryanilerin yaşadığı Midin köyü. Bugün bir kaç yaşlı dışında kimse yaşamıyor.

Süryaniler yaşadıkları tüm olumsuzluklara ve zorluklara rağmen asla huzursuzluk kaynağı olmadılar. Aksine onlar hep devletlerinin mutluluğu ve huzuru için çabaladılar. O kadar ki çoğu zaman kendi kiliselerindeki ayinleri bile Türkçe olarak okudular. Hiçbir zaman kendi taleplerini, sorunlarını devlet katına çıkartmadılar. Devletlerine bu kadar sadık olmalarına rağmen asla bunun karşılığını alamadılar. Yaşadıkları onca haksızlık onları geri dönüşü olmayan maceralara sürüklemedi. Onların tek istedikleri varlıklarını sürdürebilmek ve inançlarını yerine getirebilmekti. Onların her türlü olumsuzluğa karşı birey olarak tek tepkileri yaşadıkları, doğup büyüdükleri toprakları sessizce terketmek oldu. Bu olguyu bugün bölgede yaşayan Süryanilerin sayısı da doğrulamaktadır. Kala kala bugün Mardin gibi Süryanilerin ağırlıkta yaşadığı bir ilde ancak 70-80 civarında Süryani ailesi kalmıştır. Orda kalan insanların çoğu da bölgede kalan evlerini, topraklarını ve tarihi eserlerini kendilerinden başka koruyacak kimsenin olmayacağı inancı ile inatla yaşamayı sürdürmektedirler. Kırsal kesimde ise bir çok Süryani köyü boşalmış, işsizlik ve güvenlik sorunları nedeniyle köylerde sadece yaşlılar kalmıştır.

Avrupa'nın çeşitli ülkelerine göç eden bir çok Süryani, doğdukları yerin özlemi ile yanıp tutuşmalarına rağmen bölgeye dönmeyi düşünmemektedirler. Son zamanlarda bölgeye belli bir ölçüde huzurun gelmesiyle birlikte, bölgeye turistik amaçlı geziler düzenlenmiş; kafileler halinde eski ve yeni nesil Süryaniler bölgeye akın akın gelmiştir. Bu hareketliliğe rağmen bölgede belli bir turizm anlayışının olmaması yüzünden gelenler barınma sorunlarıyla yüz yüze kalmışlardır. Bu bile bölgenin ne kadar büyük bir turizm potansiyeline sahip olduğunu göstermektedir.