miniDEV - Farklı Renkler Farklı Kültürler / Süryani Kültürü/Tarihte Süryaniler

Güncelleme: 23.08.2000

KENDİMİZİ YETERİNCE TANITAMADIK

Süryaniler, yeryüzünde yaşayan en eski topluluklardan biri olmasına rağmen, günümüz Türkiye'sinde bu pek bilinmiyor. Bunu doğal karşılamak gerekir, çünkü Süryaniler, bu güne kadar bu topluma kendilerini anlatmak için hiçbir çaba içinde olmadılar. Kendi dünyalarında, inançlarına bağlı bir şekilde sessizce yaşamayı yeğlediler. Bunun yanında çoksesliliğe izin vermeyen toplum yapısını da unutmamak gerekir.

Bu satırların yazarı bile Süryaniliğin ne demek olduğunu belli bir yaştan sonra öğrenmeye başladı. Bizden önceki kuşaklar eğitim eksikliği ve bilinçaltı korkuları nedeniyle çocuklarına bu kültürü yeterince nakledemediler. Bugün yetişen yeni nesil Süryani gençleri de, ne yazık ki kimlikleri ve kültürleri konusunda yeterince bilgiye sahip değiller. Bu bilgi eksikliğinin kendilerini yaşadıkları topluma anlatmakta güçlük çıkardığı da muhakkak.

Süryaniler, Türkiye'de azınlık kabul edilen Ermeni, Yahudi ve Rumların aksine hiç kentlerde yaşamadılar. Bu nedenle belli bir kent kültürüne sahip olamadılar. Kırsal kesimde yaşamış olmanın getirdiği bir kırsal kesim kültürü ile hayatlarını şekillendirdiler. Kentlere göç ettikleri yıllarda ise buralara adapte olamamanın sıkıntılarını yaşadılar. Bugün bu sıkıntılar hâlâ devam etmektedir. Süryaniler göç ettikleri İstanbul'da büyük bir ekonomik savaşın içine girdiler ve bazı şeyleri ihmal ettiler.

İhmal ettikleri şeylerin başında kendi kültürlerine sahip çıkmak ve eğitim olanaklarından yararlanmak vardı. Oysaki 1600 yıl önce yaşamış olan ve kendisine "Kutsal ruhun gitarı" denilen ünlü Süryani bilgesi ve filozofu Mor Afrem eğitim ve kültür için şu sözleri söylüyordu: "Eğitim insanın nefes alışı, kültür ise yaşamıdır. Her ikisinede sahip olamayan insan yaşayan bir ölüdür". Ünlü bilgenin 1600 yıl önce sarfettiği bu sözleri bugünkü Süryaniler unutmuştu.

Elbette bu gelişmeler Süryani toplumu adına sevindirci ama insan gene de keşke kendimizi biz tanıtabilseydik diye düşünmeden edemiyor. Hiçbir hak çaba gösterilmeden kazanılamıyor. Başkalarının bize olan ilgisi ile kendimizi ancak belli bir noktaya kadar anlatabiliriz. Daha fazlasını ise Süryanilerin üstlenmeleri gerekiyor. Süryani toplumu bundan sonra kendini topluma daha iyi anlatmalıdır ki, solmayan bir renk olarak bu topraklarda varlığını sürdürebilsin. Ama üzerine sinen bu ölü toprağını atmadığı sürece mozaikteki yerini yavaş yavaş kaybedecektir. Bu topraklarda varlığını sürdüren her farklılığın yaşaması gerektiğine inanıyor ve insanlarımızın artık bazı değerleri görmezlikten gelmemesini dileyerek hepinize mutlu yarınlar diliyorum.