Bayramlar
ve özel günler
Maeltö
Süryaniler'in
2 Şubat'ta kutladığı bu bayramın tam adı "Mesih'in Mabede
Sunuluşu ve Yaşlı Mor Şemun Bayramı"dır. "İsa Mesih, Yusuf ve annesi
Meryem ile tapınağa girdi ve MÖ 282 yılında, Rab'bı görene dek ölmeyeceği
Kutsal Ruh tarafından kendisine bildirilen ihtiyar Şemun'un kolları
üzerinde taşındı. Şemun, inançlı gözleriyle Rab'bın insanlara sağladığı
kurtuluşu gördü. Çocuk olan Rab İsa'dan şu dilekte bulundu: Şimdi
artık, sözün uyarınca, kulunu esenlikle bu yaşamdan azat edebilirsin.
Çünkü gözlerim kurtarışını gördü." Maeltö kutlamalarında, Mesih'in
dünyanın ışığı olduğunu simgeleyen mumlar yakılır ve cemaatin içinden,
Şemun adını taşıyan en yaşlı iki kişi seçilir; bu kişiler, tören
boyunca İncil'in önünde mum tutarlar.
Bôutho
Dninve
Süryani cemaati bu orucu, Ninova halkının, MÖ 862 yılında Kral Tiğlatpalassar
dönemindeki "Büyük Tövbe"sini örnek alarak tutmaktadır. Geçmişi
çok eskilere dayanan bu oruç, bir süre öncesine dek altı gün boyunca
tutulurdu. İnananlar, herhangi bir sıkıntının ya da darboğazın eşiğine
geldiklerinde bu oruca sığınırdı. Daha sonra her yıl bir kez, üç
gün süreyle tutulması kararlaştırıldı. Üç gün, üç gece hiçbir şeyin
yenilip içilmediği bu orucu, günümüzde özellikle bir dileği olan
genç kızlar tutuyor.
(2001'de 5 Şubat)
Süboro
Meryem, Galile yöresindeki Nasıra'da iken, Tanrı tarafından gönderilen
melek, "Tanrısal gebeliği" ona müjdeledi. Süryani Kilisesi bu bayramı
25 Mart günü renkli iplerle kutlar. Kilisede, ayin ve törenden
sonra cemaate iki ve üç renkli ipler dağıtılır. Üç renkli ip, Kutsal
Üçlüğü, iki renkli ip, tanrısallığı ve insanlığı, Tanrı'nın insan
bedeni almasını simgeler. İpler, İdo Dakyomtö'ye (Paskalya) kadar
bilekte ya da boyunda taşınır.
Hamşo Droze
İsa Mesih'in öğrencileriyle birlikte yediği "Son Akşam Yemeği" gününü
Süryaniler özel olarak anar (2001'de 12 Nisan). İsa Mesih, bu son
günde, kendisini ele veren öğrencisi de dahil olmak üzere tüm öğrencilerinin
ayaklarını yıkamıştır. Süryani Kilisesi'nin ruhanileri de bu günde,
İsa Mesih'in gösterdiği sonsuz sevgi, hoşgörü ve alçakgönüllüğün
bir simgesi olarak, seçilen kişilerin ayağını yıkarlar.
Zkifutho
Süryaniler, İsa Mesih'in Haç'a gerildiği Cuma gününü törenlerle
anar (2001'de 13 Nisan). Çiçeklerle süslenen bir tabut, kilisenin
içinde dolaştırıldıktan sonra, iki kişinin elleri üzerinde dış kapının
önünde tutulur ve cemaat onun altından geçer.
İdo Dakyomtö
İsa Mesih'in Diriliş Bayramı (Büyük Kıyam, Paskalya) kutlamaları
(2001'de 15 Nisan) sırasında Süryaniler, birbirleriyle bayramlaşırken
"Kom Moran men kabro" (Rab Mezar'dan dirildi) ve karşılığında, "Şariroyith
Kom" (Gerçekten dirildi) derler. Süryaniler de diğer Hıristiyanlar
gibi bu bayramda birbirlerine yumurta ya da yumurta formu taşıyan
hediyeler sunarlar. Yumurtanın beyaz rengi, Mesih'in tanrısallığına
işaret eder, kırmızı rengi ise özverisinin ifadesidir. Büyük Kıyam'ın
ertesi günü mezarlıkların ziyaret edilmesi adettir. Bu günlerde
ayrıca, ölülerin ruhu için ayin yapılır.
Suloko
Süryaniler İsa Mesih'in dirilişinden 40 gün sonra, göğe yükselişini
kutlarlar (2001'de 24 Mayıs). Eskiden bu günde yaylalara çıkılır,
ağaçlara salıncaklar kurulurdu. Bu da, diğer pekçok gelenek gibi
günümüzün büyük kentlerinde artık sürdürülemiyor.
Rışeş
İsa
Mesih'in, öğrencilerine Kutsal Ruh'u verdiği gündür (2001'da 3 Haziran).
Bu bayram Süryaniler tarafından kutlanır. Bir adı da Pantikusti
Bayramı'dır. Büyük Kıyam'dan (Paskalya) 50 gün sonra kutlanır. Kiliselerde
düzenlenen törenlerde halk, kutsanmış suya ceviz yapraklarını batırarak
birbirlerine su serper. Su, Kutsal Ruh'u simgeler.
Şahro Dmor Gabriyel
Süryani
Kilisesi'nin azizlerinden Gabriyel, 634-668 yılları arasında Mardin-Midyat
yöresinde, Turabdin'de yaşadı. Geleneksel olarak Turabdin bölgesinde
birçok azize "Şahro" kutlamaları yapılır. Bu azizlerin en önemlilerinden
biri olan Aziz Gabriyel Günü'nde (31 Ağustos) cemaat tüm
çevre köylerden gelir, o gece manastırda kalır ve sabaha kadar azizin
mezarı başında dua eder. Sabah ayininden sonra ise bir sevgi sofrası
kurulur ve hep birlikte yemek yenir.
İdo
Dmavlodö
İsa
Mesih'in Doğuş Bayramı'dır. "Noel" olarak da bilinir. Süryaniler
25 Aralık'ta bayramı kutlarken, "Brih mevlode Dmoran" (Rabbimizin
doğuşu kutlu olsun) derler. Mesih'in doğumunda çobanların yaktığı
ateşi simgelemek amacıyla, kilisenin ortasına tepsi içinde çıralar
konur. Cemaat, elindeki mumlar ile bu çıraları tutuşturur, ateşin
etrafında döner, ilahiler söyler.
(G7
Takvimi'nden derlenmiştir.)
|
