Hoşgeldin, Festival!

18 Mayıs - 4 Haziran tarihleri arasında 18 gün boyunca, Rumeli Hisarı'ndan Moda'ya, "Devlet Sahneleri"nden "Şehir Perdeleri"ne, Enka'dan Feriye'ye veya Ortaköy'ün daracık Sokakları'ndan Taksim Meydanı'na tiyatro soluyacağız!

İki yıl bekledik - ve nihayet Festival'imize kavuştuk yeniden! "Kriz" nedeniyle geçtiğimiz yıl özlemini duyduğumuz dış ülkelerin sahne sanatçılarını, bu ayın ikinci yarısında gene doya doya alkışlayabileceğiz. 13. Uluslararası İstanbul Tiyatro Festivali'nde, Türkiye'den on üç oyun yanısıra Amerikalı The Wooster Group, Almanya'dan Schaubühne am Lehniner Platz Berlin, Fransa'dan Plasticiens Volants Sokak Tiyatrosu, İngiliz Watermill West Berkshire Play House ve İsviçreli Vidy-Lausanne E.T.E., konuk olarak geliyor!

Nâzım'dan "Sokak Tiyatrosu"na
Bu yılki festival "Nazım Hikmet Yılı"nı kutluyor; açılış oyunu da 18, 19 ve 20 Mayıs akşamları üç kez Rumeli Hisarı'nda Türk tiyatrosunun değerli sanatçılarının buluştuğu görkemli bir projedir: "Nâzım'a Armağan" Genco Erkal'ın Hikmet'in şiirlerinden yola çıkarak oluşturup yönettiği bir tiyatro olayı. Müziklerini Selim Atakan'ın yazdığı bu dev projede yer alan sanatçılar Yıldız Kenter, Ayla Algan, Zeliha Berksoy, Jülide Kural, Tilbe Saran, Sema, Zeynep Tanbay, Zuhal Olcay ve Işık Yenersu - daha ne istenebilir ki!

Nâzım Hikmet Yılı'nda Festival programında yer alan oyunların diğeri, Mehmet Ulusoy tarafından sahneye konmuş olan İDT'nin yapımı "Benerci Kendini Niçin Öldürdü?" (1-3 Haziran, Aziz Nesin Sahnesi); üçüncüsü ise, Rutkay Aziz'in yorumladığı "Memlektimden İnsan Manzaraları". İBB Şehir Tiyatroları'nda daha önce de sahnelenmeye başlanmış olan bu oyun, Nâzım Hikmet'in ölüm günü olan 3 Haziran'da izleyicileriyle Haydarpaşa Garı'nda buluşacak.

Değişik iki sokak gösterisi ise, Plasticiens Volants'ın kocaman rengârenk balıklarla 23 Mayıs saat 15'de Ortaköy'de gerçekleştireceği "Geçit" ile 25 Mayıs akşamı Taksim Meydanı'nda sunacağı VII. yüzyıla ait bir Acem masalı olan "Kuşların Dili" ("Simurg"). Bu oyun, kendilerine bir kral aramaya çıkan kuşların yolculuğunu anlatıyor. Parlak renkli, irili ufaklı kuşlar havai fişekler ve müzik eşliğinde izleyicileri peşlerine katarak arayışlarına Taksim Meydanı'ndan başlayacak ve Divan Oteli önünden Mete Caddesi'ne uzanan bir yürüyüş gerçekleştirerek son duraklarına yine Taksim Meydanı'nda ulaşacaklar. Festival süresince açık havada yer alacak olan diğer bir gösteri ise, daha sonra belirtilecek günlerde ve kentin çeşitli alanlarında sunulacak, Aslı Mertan'ın "tartışma metni" ve Naz Erayda'nın yorumuyla Kumpanya Topluluğu'ndan "Yine Ne Oldu?" projesidir.

"Yabancılar"dan "Dans Tiyatrosu"na
Festivali'de iki Shakespeare uyarlaması da yer alıyor: İlki, İBBŞT'ndan "Othello" (R. Hisarı, 23-24/5); diğer ise bu ünlü tragedya yazarının tarihsel oyunlarının en güçlülerinden biri olan "VI Henry"den yapılmış Watermill, West Berkshire Play House'un bir yorumu: "Gülün Öfkesi" ("Rose Rage"), Muhsin Ertuğrul Sahnesi'nde tamamen erkek oyunculardan oluşan bir ekiple sunulacak (27-30/5). Bu uyarlama, İngiliz basınında olağanüstü eleştiriler alan yepyeni bir yapım olup, İstanbul dönüşü Londra Royal Hay Market Theatre'da perde açmaya hazırlanıyor.
1970'de New York'ta kurulan The Wooster Group, Festivale katılacak en iddialı topluluklardan biri. Oyunlarını multimedya ve multi-track sistemleri ile buluşturan grup, "Bu Atış Sana, Birdie!" adlı son oyunuyla konuk oluyor. Racine'in ünlü "Phedre" oyunundan yola çıkan ve bir yandan Yunan tragedyalarına, öte yandan çağımızın pembe dizi renklerine atıfta bulunan postmodern bir çalışma (31/5 - 4/6 Enka Oditoryumu).

Lausanne'dan sahnelerimize konuk gelen "Hashirigaki" ise bir Heiner Goebbels yapımı. Bu çalışmasıyla Alman besteci Goebbels, geleneksel Japon müziği, Gertrude Stein ve Beach Boys arasında ip cambazlığı yapan bir yorumcu olarak tanımlandı. Oyun, seyirciye üç kadın ve üç ayrı dünya sunuyor; metin ise Gertrude Stein'ın "Amerikaların Oluşumu". Asya, Avrupa ve Amerika kıtalarından seçilmiş başkişiler, her biri kendi alanında ünlenmiş bir piyanist, bir koto ve caz sanatçısı ile bir dansçı. Kültürel geçmişleri birbirinden farklı olan bu kadınlar aslında bir öykü anlatmıyor, teatral, görsel ve müzikal bir bilmece oluşturuyorlar. Estetik bir deneyim olarak şekillenen, zevkle paylaşılabilecek bir deneme! (21 ve 22/5, AKM Büyük Salon'da).

Pina Bausch Dans Tiyatrosu'na doyamamış olanlar için: Schaubühne am Lehniner Platz, Berlin'in bir yapımı olan "Bedenler" (gene AKM, 3+4/6) ve Ankara Devlet Opera ve Balesi Modern Dans Topluluğu'nun sunacağı "Seyahatname 2002" (AKM, 26/5), Festivalin dans tiyatrosu yapımlarıdır. Alman Koreograf Sacha Waltz ve ekibinin gerçekleştirdiği, müziklerini Hans Peter Kuhn'un yaptığı "Bedenler" dünyanın belli başlı festivallerine, kentlerine gitmiş vurucu, sert bir çalışma. Bedenin, bedenle, bedenlerle hesaplaşması... Beyhan Murphy'nin yorumladığı "Seyahatname 2002" ise bir dans-tasarım-video-text buluşması. Murphy'nin özgün senaryosu, çok yönlü müzisyen Mercan Dede ile buluşuyor.

"Ortak"lardan "Yerli"lere
"Ortak Yapımlar" bölümünde ise Şahika Tekand'ın Sofokles'in "Kral Oidipus" tragedyasından uyarladığı "Oidipus Nerede?" adlı oyun, Stüdyo Oyuncuları ile European Culture Center of Delphi tarafınca birlikte sahneleniyor (Muhsin Ertuğrul Sahnesi, 22+23/5). "Kadınlar Devleti", Aristophanes'in "Ekklesiazusen" adlı oyunundan Yücel Erten'in yaptığı ve yönettiği bir uyarlama. İlk kez Festivalde ve R.Hisarı'nda (30+31/5) zengin bir kadroyla perde açacak olan bu 2400 yıllık öykü, erkeklerin yönetiminden hoşnut olmayan kadınların devlet yönetimine el atmalarını ve bu girişimin sonuçlarını ele alıyor.

İngiliz tiyatrosunda "Uçlar Tiyatrosu" ("Theatre of Extremes") temsilcisi olarak bilinip Türk seyircisiyle ilk kez buluşacak olan Sarah Kane'in "Tutku" ve "Psikoz 4.48" oyunlarından bölümler içeren"Kıvranış", Emre Koyuncuoğlu'nun bir projesi olarak 23-25 Mayıs'ta AKM Oda Tiyatrosu'nda sunulacak.…

Yerli yapımlar arasında ayrıca Tiyatro Oyunevi'nin "unutmaya karşı tiyatro" teması üzerine oturtulmuş olan ve dört Fransız yazarının oyunlarından oluşan "Unutmak", Oyun Atölyesi'nden "Ermişler ya da Günahkarlar", Aksanat Prodüksiyon Tiyatrosu'ndan Behiç Ak'ın "Tek Kişilik Şehir", bir IDT yapımı olan Edip Cansever'in dizelerinden sahneye taşınmış "Ben Ruhi Bey Nasılım" ve İstanbul dışından katılacak olan Eskişehir Belediye Tiyatrosu'nun sunacağı Bilgesu Erenus'un "Misafir"ini izleyebilirsiniz.

Festival biletlerini 11 Mayıs Cumartesi gününden başlamak üzere AKM gişesi ve Biletix yoluyla edinebilirsiniz; öğrenci ve sanatçılara %15 indirim uygulanıyor - ancak "sıradan yetişkinler" de bu sanat şölenini kaçırmasınlar…!


Diğer yazılar için tıklayınız