Deniz Feneri'nden "karanlığa"

Dile kolay - 40 yıl! Sevgili Hadi Ağabey, 1962'den bu yana kırk tiyatro mevsimi boyunca sahnede: Beyoğlu'ndaki Dormen Tiyatrosu'nda Ayfer Feray, Müşfik Kenter, Erol Keskin ve Metin Serezli gibi ustaların yanında "Altın Yumruk" oyunuyla ilk kez karşımıza çıkan Hadi Çaman, 1982'de kurduğu Yeditepe Oyuncuları ile kendi sahnesine kavuşmasının ardından, nice üstadların yanında her gece "perde" derken, sayısız genç yeteneği bu ölümsüz sanata yetiştirmiş ve yılmadan, dimdik biçimde, yoluna devam ediyor.

"List of Fame"
Bu sanatçılardan sadece birkaçını sayacak olursak, Füsun-Altan Erbulak'ın ardından, 1997/98 yılında "A. Dilligil en iyi kadın oyuncu ödülü" ile "V. R. Zobu gençlik ödülü"nü alan kızları Sevinç; Göksel Kortay veya Macit Koper gibi tiyatro devleri yanı sıra, 1996/97 "A. Dilligil Jüri özendirme ödülü"nü alan Tolga Çevik veya son yıllarda diğer sahnelerde ünlenen Demet Akbağ ve Nilgün Belgün gibi isimler; Savaş Dinçel, Naz Erayda gibi yönetmenler ve - ülkemizin belki en verimli dekor/kostüm sanatçısı Osman Şengezer… !

Oyunlar mı - 1982'de ilk sahneleyip, 18 yıl ardından geçenlerde gene büyük başarı ile yineledikleri Leonard Gershe'den "Kelebekler Özgürdür"; Edward Albee ve Dario Fo gibi dünya tiyatro devlerinden "Yalnızlar Parkı" ve "Bir Anarşistin Kaza Sonucu Ölümü"; Peter Shaffer'den "Küheylan" ve "Kalbin Sesi"; yerli yazarlardan Tuncer Cücenoğlu'ndan "Matruşka" ve "Helikopter" ile - bilin bakalım, kimin? "Azizname"si ve daha niceleri. Ödüller? İki kez "Avni Dilligil en iyi oyun" (82/83 "Kelebekler" ile 96/97 "Küheylan") ve diğer dallarda, buraya sığdıramadığım sayıda daha nice "en iyiler".

Anılar'dan "kabare"ye
Efendim, herkes stand-up yapıyorsa - Hadi Ağabey de sit-down'u denedi! Geçen akşam ("tiyatro krizcileri" çatlasın!), hafta arası olmasına karşın, dolu bir salonda "Deniz Feneri"ni izledik. Başrollerde: Hadi Çaman ile sevimli, sabırlı ve "uykusever" Labrador köpeği Candaş Çaman. Yardımcı oyuncular: Sağ-sol üst köşelerden gelen ışık spotlarının ardında "öbür dünyadan" bize bakan Yüksel Gözen, Altan Erbulak veya Nisa Serezli gibi eski sahne arkadaşları, sık sık adı geçen Haldun Dormen, Engin Cezzar, Muazzez Kurtoğlu, Turgut Boralı ve daha niceleri…

Yeditepe Oyuncuları ertesi sabah erken saatte turneye çıkacağından, Hadi Ağabey köpeği ile bu geceyi tiyatroda geçirmeyi düşünüyor ve bir yandan o çok sevdiği scotch'unu yudumlarken, diğer yandan sık sık çalan cep telefonundan dostları ile, ancak en başta Candaş ile sohbet ediyor. Bu arada, sık sık anılarına dalıp bizi kırk yıllık sahne yaşamındaki çeşitli pencerelerinden içeriye doğru baktırıyor.

İşte böylece neleri görmüyoruz, ne ilginç anekdotlar duymuyoruz ki! Dormen'de ilk sahneye çıkışını; çeşitli turnelerde başından geçenlerini (hani, o çok sinir olduğum, basmakalıp "unutamadığınız bir olayı bize anlatır mısınız?" türündeki soruya alınan yanıtlardan); Dormen Tiyatrosu'nun (ilk) kapanışının ardından Engin Cezzar'dan aldığı beklenmedik teklifin ve İstanbul'a dönmek için tiyatro aşığı bir hocadan alabildiği sahte "deli" raporunun öyküsü; Füsun Önal ile "alıp vermedikleri" vbg.

Hiç kuşkusuz, tiyatro dışında siyaset sahnesindeki büyüklerimiz de bu anılardan nasibini alıyorlar - bugün halen bir "alternatif" sayılan "Baba"dan tutun, "II.Ecevit"e kadar, Menderes'in "küçük Amerika"sından Özal'ın Semra'sının benzer tutumuna değin; Hadi Ağabey sit-down'ken de, "sınıf hakları" ve enflasyon canavarı'nın, en kıyak kabare türünde taşlamasını da yapabiliyor, pek tabii!

Ve: Tiyatro'yu "batırılanlar"
Öte yandan, beni en çok etkileyen ve bilgilendiren, gene de o sımsıcak tiyatro anılarıdır. Örneğin, "Keşanlı Ali"yi oynayan kırk kadar sanatçının, daha düşük sayıda izleyicinin karşısına çıkmaları; Çaman'ın, bir turnede aniden İstanbul'a dönmesi gereken Altan Erbulak'ın yerine hem onun, hem kendi rolünü karşılıklı olarak ve aynı anda oynama zorunluluğunda kalması; Füsun Önal'ın "Kelebekler"in galası sonunda, en ön sırada oturan Ajda Pekkan ile uzun uzun öpüşmesi nedeniyle, Çaman'ın izleyicileri bir türlü selamlayamaması gibi.

Ne var ki, oyunun sonunda gelişen üzücü bir olay üzerine Hadi Ağabey yıkılıyor! Tüm sevinci kursağında kalıyor, umudunu yitiriyor… Ancak, karşı karşıya kaldığı olayın, izleyici eksikliğinden çok, bozuk düzenden kaynaklandığını anlıyoruz - ve bu sektördeki "kriz"in, ki bu köşede hep yineliyorum, izleyicilerin ilgisizliğinden çok, tiyatro'yu "yapan" yönetici takımından kaynaklandığı sonucuna varıyorum, kendimce…

Pekiyi - oyunun adı niye "Deniz Feneri"dir diye soracak olursanız: Sevgili Hadi Ağabey'in bu konudaki tümcelerini tam olarak anımsamıyorsam da, birinci bölümün sonlarına doğru "arkamdan muhakkak birileri gelecek" ve "yeter ki, ben bu yolu aydınlatmaya katkıda bulunayım" gibi sözler ile bize anlatmak istediği şudur ki, "bırakın beni, kırk yıldır gittim yoldan devam edeyim, kendi çapımda tiyatro yapayım - ve sahnelerimizde, ustalarımın bana öğrettiği yolda ilerleyecek yeni yeni yeteneklere yolu açmayı sürdüreyim" - veya benzeri gibi!

Yolun açık olsun, Hadi Ağabey; en azından geçtiğimiz Perşembe gecesi Teşvikiye'deki salonunu doldurmuş olan bizler gibi düşünenler, hep yanında olacağız!

Diğer yazılar için tıklayınız