|
Avrupa
Birliği (AB) Genel Sekreterliği'nce hazırlanan, Adalet Bakanlığı'nca
son şekli verilen AB'ye uyum sürecinde çeşitli yasalarda değişiklik
yapan teklif, 1 Ağustos 2002'de TBMM'de ele alındı. 22 saatlik bir
maratonun ardından TBMM'de kabul edilen yasanın metnini bölümler
halinde yayınlamayı sürdürüyoruz:
Çeşitli
Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun
D)
Dernekler Kanununun 40 ıncı maddesinin kenar başlığı ve birinci
fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. "Millî Savunma ve kolluk
hizmetlerine hazırlayıcı faaliyette bulunma yasağı Dernekler, askerliğe,
millî savunma ve kolluk hizmetlerine hazırlayıcı öğretim ve eğitim
faaliyetlerinde bulunamazlar. Bu amaçları gerçekleştirmek üzere
kamp veya talim yerleri açamazlar."
E) Dernekler Kanununun 45 inci maddesi, kenar başlığı ile birlikte
aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. "Beyanname verme yükümlülüğü
ve denetim
Madde 45.- Dernekler, faaliyetleri ile gelir ve gider işlemlerinin
sonuçları konusunda, İçişleri Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikte
belirtilen şekle uygun olarak düzenleyecekleri beyannameyi yıl sonu
itibarıyla mahallin en büyük mülkî amirine verirler. Gerek görülen
hâllerde derneklerin yönetim yerleri, müesseseleri ve her çeşit
eklentileri, defterleri, hesap ve işlemleri, İçişleri Bakanlığı
veya bulundukları yerin en büyük mülki âmiri tarafından her zaman
denetlenebilir. İçişleri Bakanlığı, bu denetlemeyi Dernekler Daire
Başkanlığı Personeli veya Bakanlık Teftiş Kurulu aracılığıyla; en
büyük mülkî amirler, bizzat veya görevlendirecekleri memur veya
memurlar aracılığıyla yaptırırlar. Dernekler, amaç ve faaliyetleriyle
ilgili olan bakanlıklarca da denetlenebilir. Denetleme sonuçları,
bilgi için İçişleri Bakanlığına bildirilir. Denetleme sırasında
görevli memurlar tarafından istenecek her türlü bilgi, belge ve
kayıtların, dernek yetkilileri tarafından gösterilmesi veya verilmesi,
yönetim yerleri, müesseseler ve eklentilerine girme isteğinin yerine
getirilmesi zorunludur. Denetim sırasında, suç teşkil eden fiillerin
tespit edilmesi hâlinde, ilgili mülkî amirlik durumu derhâl Cumhuriyet
savcılığına bildirir."
F)
Dernekler Kanununun 46 ıncı maddesi, kenar başlığı ile birlikte
aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"Dernekler Daire Başkanlığı
Madde 46.- Dernekler ile ilgili hizmetleri yürütmek, tüzüklerinde
gösterilen amaç ve bu amacın gerçekleştirilmesi için sürdürüleceği
belirtilen çalışma konuları doğrultusunda faaliyet gösterip göstermediklerini,
defterlerini ve hesaplarını mevzuata ve tüzüklerine uygun olarak
yürütüp yürütmediklerini denetlemek üzere İçişleri Bakanlığı bünyesinde
Dernekler Daire Başkanlığı kurulur. Bu birimin kuruluş, çalışma
şekli ve denetleme esas ve usulleri, İçişleri Bakanlığınca çıkarılacak
yönetmelikle düzenlenir."
G)
Dernekler Kanununun 62 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"Madde
62.- Dernekler tarafından tutulacak defterler ile ilgili usul ve
esaslar İçişleri ve Maliye Bakanlıklarınca birlikte çıkarılacak
yönetmelikle düzenlenir. Bu defterlerin noterden onaylı olması zorunludur."
H)
Dernekler Kanununun 73 üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"Madde 73.- İçişleri Bakanlığınca, derneklere ilişkin iş ve işlemleri
yürütmek, hizmetleri görmek üzere illerde valilikler, ilçelerde
de kaymakamlıklar bünyesinde derneklerle ilgili bir birim oluşturulur.
Bu birimin illerdeki teşkilâtlanması, kuruluş, görev ve yetkileri
ile 15 inci maddeye göre oluşturulacak Dernekler Kütüğünün şekli,
düzenleme ve kayıt esasları, İçişleri Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle
düzenlenir."
Madde
4.-
A) 5.6.1935 tarihli ve 2762 sayılı Vakıflar Kanununun 1 inci maddesinin
sonuna aşağıdaki fıkralar eklenmiştir.
"Cemaat
vakıfları, vakfiyeleri olup olmadığına bakılmaksızın, Bakanlar Kurulunun
izniyle dinî, hayrî, sosyal, eğitsel, sıhhî ve kültürel alanlardaki
ihtiyaçlarını karşılamak üzere taşınmaz mal edinebilirler ve taşınmaz
malları üzerinde tasarrufta bulunabilirler. Bu vakıfların dinî,
hayrî, sosyal, eğitsel, sıhhî ve kültürel alanlardaki ihtiyaçlarını
karşılamak üzere, her ne suretle olursa olsun, tasarrufları altında
bulunduğu, vergi kayıtları, kira sözleşmeleri ve diğer belgelerle
belirlenen taşınmaz mallar, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten
itibaren altı ay içinde başvurulması hâlinde vakıf adına tescil
olunur. Cemaat vakıfları adına bağışlanan veya vasiyet olunan taşınmaz
mallar da bu madde hükümlerine tâbidir."
B)
8.6.1984 tarihli ve 227 sayılı Vakıflar Genel Müdürlüğünün Teşkilât
ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye aşağıdaki Ek Madde
eklenmiştir.
"
Ek Madde 3.- Türkiyede kurulan vakıflar, amaçları doğrultusunda
uluslararası alanda işbirliği yapılmasında yarar görülen hâllerde,
İçişleri ve Dışişleri Bakanlıklarının görüşleri alınmak suretiyle,
Vakıflar Genel Müdürlüğünün bağlı bulunduğu Bakanlığın önerisi üzerine
Bakanlar Kurulunun izniyle yurt dışında kurulmuş vakıf veya kuruluşlara
üye olabilirler. Türkiye'de kurulan vakıfların vakıf senedinde belirtilen
amaçları gerçekleştirmek üzere uluslararası faaliyette bulunması
ve yurt dışında şube açması ile yurt dışındaki benzer amaçlı vakıf
veya kuruluşlarla işbirliği yapması, İçişleri ve Dışişleri Bakanlıklarının
görüşleri alınmak suretiyle, Vakıflar Genel Müdürlüğünün bağlı bulunduğu
Bakanlığın önerisi üzerine Bakanlar Kurulunun iznine bağlıdır.
Yabancı
ülkelerde kurulmuş vakıflar, uluslararası alanda işbirliği yapılmasında
yarar görülen hâllerde, karşılıklı olmak koşuluyla, İçişleri ve
Dışişleri Bakanlıklarının görüşleri alınmak suretiyle, Vakıflar
Genel Müdürlüğünün bağlı bulunduğu Bakanlığın önerisi üzerine Bakanlar
Kurulunun izniyle Türkiyede faaliyette bulunabilirler, şube açabilirler,
üst kuruluşlar kurabilirler, kurulmuş üst kuruluşlara katılabilirler
veya kurulmuş vakıflarla işbirliği yapabilirler. Bu vakıflar, Türk
Medenî Kanunu hükümlerine göre kurulan vakıflar hakkında uygulanan
mevzuata tâbidir."
Madde
5.-
A) 6.10.1983 tarihli ve 2911 sayılı Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri
Kanununun 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"Yabancıların bu Kanun hükümlerine göre toplantı ve gösteri yürüyüşü
düzenlemeleri, İçişleri Bakanlığının iznine bağlıdır.Yabancıların
bu Kanuna göre düzenlenen toplantı ve gösteri yürüyüşlerinde topluluğa
hitap etmeleri, afiş, pankart, resim, flama, levha, araç ve gereçler
taşımaları, toplantının yapılacağı mahallin en büyük mülkî idare
âmirliğine toplantıdan en az kırksekiz saat önce yapılacak bildirimle
mümkündür."
B) Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanununun 10 uncu maddesinin
birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"Toplantı yapılabilmesi için, düzenleme kurulu üyelerinin tamamının
imzalayacakları bir bildirim, toplantının yapılmasından en az kırksekiz
saat önce ve çalışma saatleri içinde, toplantının yapılacağı yerin
bağlı bulunduğu valilik veya kaymakamlığa verilir."
Madde
6.- A) 18.6.1927 tarihli ve 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri
Kanununun 445 inci maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki 445/A
maddesi eklenmiştir.
"Madde 445/A.- Kesin olarak verilmiş veya kesinleşmiş olan bir kararın,
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesince, İnsan Haklarını ve Ana Hürriyetleri
Korumaya Dair Sözleşmenin veya eki protokollerin ihlâli suretiyle
verildiği saptandığında, ihlâlin niteliği ve ağırlığı bakımından
Sözleşmenin 41 inci maddesine göre hükmedilmiş olan tazminatla giderilemeyecek
sonuçlar doğurduğu anlaşılırsa; Adalet Bakanı, Yargıtay Cumhuriyet
Başsavcısı, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine başvuruda bulunan veya
yasal temsilcisi, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararının kesinleştiği
tarihten itibaren bir yıl içinde Yargıtay Birinci Başkanlığından
muhakemenin iadesi isteminde bulunabilirler. Bu istem, Yargıtay
Hukuk Genel Kurulunca incelenir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, Avrupa
İnsan Hakları Mahkemesince saptanan ihlâlin sonuçları tazminatla
giderilmiş veya istem süresi içinde yapılmamış ise reddine; aksi
hâlde, dosyanın davaya bakması için kararı veren mahkemeye gönderilmesine
duruşma yapmaksızın kesin olarak karar verir."
B)
Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 448 inci maddesine son fıkra
olarak aşağıdaki hüküm eklenmiştir.
"445/A maddesi hükümleri saklıdır."
|
