|
Çocuk işçiliği ile ilgili Uluslararası sözleşmeler başlığında derlenen
yazımıza kaldığımız noktadan devam ediyoruz. Avrupa Konseyi Avrupa
Sosyal Şartı başlığı ile hukuk dünyasında tanınan, Avrupa Birliği'ni
oluşturan ülkelerin oluşturduğu Avrupa Konseyi'nin sözleşmesinin
İkinci Bölümü ile devamını aşağıda bulabilirsiniz.
Bölüm II
Akit taraflar, III. Bölümde belirtildiği gibi, müteakip madde ve
fıkralarda konmuş olan yükümlülüklerle bağlı kalmayı taahhüt eder.
Madde 1: Çalışma Hakkı
Akit Taraflar çalışma hakkının etkin bir biçimde kullanılmasının
sağlamak üzere:
1. Tam istihdamı gerçekleştirmek üzere olabildiğince yüksek ve istikrarlı
bir istihdam düzeyine ulaşmayı ve bu düzeyi korumayı başta gelen
amaç ve sorumluluklarından biri saymayı;
2. Çalışanların özgürce edindikleri bir işle yaşamlarını sağlama
haklarını etkin biçimde korumayı;
3. Tüm çalışanlar için ücretsiz iş bulma hizmetlerini sağlamayı
ve korumayı;
4. Uygun mesleğe yöneltme, eğitim ve rehabilitasyon hizmetlerini
sağlamayı veya geliştirmeyi
taahhüt ederler.
Madde 2: Adil Çalışma Koşulları Hakkı
Akit Taraflar adil çalışma koşulları hakkının etkin biçimde kullanılmasını
sağlamak üzere;
1. Verimlilik artışı ve ilgili diğer etkenler izin verdiği ölçüde
haftalık çalışma süresinin tedricen azaltılmasının öngören makul
günlük ve haftalık çalışma saatlerini sağlamayı;
2. Ücretli resmi tatil olanağı sağlamayı;
3. En az iki haftalık ücretli yıllık izin sağlamayı;
4. Belirlenen tehlikeli ve sağlığa zararlı işlerde çalışanlara ücretli
ek izin verilmesini veya bunların çalışma saatlerinin azaltılmasını
sağlamayı;
5. Elden geldiğince ilgili ülke veya yörenin geleneklerine göre
dinlenme günü olarak kabul edilen günle bağdaşmak üzere haftalık
bir dinlenme süresi sağlamayı
taahhüt ederler.
Madde
3: Güvenli ve Sağlıklı Çalışma Koşulları Hakkı
Akit Taraflar, güvenli ve sağlıklı çalışma koşulları hakkının etkin
biçimde kullanılmasını sağlamak üzere:
1. Güvenlik ve sağlık alanında yasal düzenlemeler yapmayı;
2. Gözetim önlemleriyle bu düzenlemelerin uygulanmasının sağlamayı;
3. Gerektiğinde, iş güvenliği ve sağlığını geliştirmeyi amaçlayan
önlemler konusunda çalıştıranların ve çalışanların örgütlerine danışmayı
taahhüt eder.
Madde 4: Adil Bir Ücret Hakkı
Akit Taraflar, adil bir ücret hakkına etkin bir geçerlilik kazandırmak
üzere:
1. Çalışanların kendilerine ve ailelerine saygın bir yaşam düzeyi
sağlayacak ücret hakkına sahip olduklarını tanımayı;
2. Özel durumlardaki istisnalar haricinde, çalışanların fazla çalışma
karşılığında zamlı ücret almaya hak sahibi olduklarını tanımayı;
3. Çalışan erkeklerle kadınlara eşit işe eşit ücret hakkını tanımayı;
4. Tüm çalışanların işlerine son verilmeden önce uygun bir bildirim
süresi hakkını kabul etmeyi;
5. Ücretlerden ancak, ulusal yasalarla ve düzenlemelerle belirlenmiş
veya toplu sözleşmeler veya hakem kararıyla saptanmış koşullar ve
ölçüler içinde kesinti yapılmasına izin vermeyi
taahhüt ederler.
Bu
hakların kullanılması, özgürce yapılmış toplu sözleşmeler, yasal
ücret saptama usulleri veya ulusal koşullara uygun başka yollarla
sağlanır
Madde 5: Örgütlenme Hakkı
Akit Taraflar, çalışanların ve çalıştıranların ekonomik ve sosyal
çıkarlarını korumak için yerel, ulusal ve uluslararası örgütler
kurma veya bu örgütlere üye olma özgürlüğünü sağlamak veya geliştirmek
amacıyla ulusal mevzuatın bu özgürlüğü zedelemesini veya zedeleyici
biçimde uygulanmasını önlemeyi taahhüt ederler. Bu maddede öngörülen
güvencelerin, güvenlik güçleri için hangi ölçüde uygulanacağı ulusal
yasalarla veya düzenlemelerle belirlenir. Bu güvencelerin silahlı
kuvvetler mensuplarına uygulanmasına ilişkin ilke ile bu kesime
hangi düzeyde uygulanacağı, yine ulusal yasalar veya düzenlemelerle
saptanır
Madde 6: Toplu Pazarlık Hakkı
Akit Taraflar, toplu pazarlık hakkının etkin biçimde kullanılmasını
sağlamak üzere;
1. Çalışanlar ve çalıştıranlar arasında ortak görüşmeleri geliştirmeyi;
2. Gerekli ve uygun olduğu durumlarda, toplu sözleşme yoluyla iş
koşullarının düzenlenmesi amacıyla çalıştıranların veya çalıştıran
örgütlerinin özgürce görüşmeleri yöntemini geliştirmeyi;
3. İş uyuşmazlıklarının çözümü için uygun uzlaştırma ve isteğe bağlı
hakem sisteminin kurulmasını ve işletilmesini geliştirmeyi; taahhüt
ederler ve,
4. Menfaat uyuşmazlığı durumunda çalışanların ve çalıştıranların,
bir önceki toplu sözleşmelerden doğabilecek yükümlülükler saklı
kalmak üzere grev hakkı dahil, ortak hareket hakkını tanır.
Madde
7: Çocukların ve Gençlerin Korunma Hakkı
Akit Taraflar, çocukların ve gençlerin korunma hakkının etkin biçimde
kullanılmasını sağlamak üzere;
1. Çocukların sağlık, ahlak ve eğitimleri için zararlı olmayacağı
belirlenen hafif işlerde çalıştırılmaları durumu haricinde asgari
çalışma yaşının en az 15 olmasını sağlamayı;
2. Tehlikeli ve sağlığa aykırı sayılan belirlenmiş işlerde asgari
yaşını daha da yükseltmeyi;
3. Henüz zorunlu eğitim çağında olanların, eğitimlerinden tam anlamıyla
yararlanmalarını engelleyecek işlerde çalışmamalarını sağlamayı;
4. 16 yaşından küçüklerin çalışma sürelerinin, gelişmeleri ve öncelikle
de mesleki eğitim gereksinmeleri uyarınca sınırlandırılmasını sağlamayı;
5. Genç çalışanların ve çırakların adil bir ücret ve diğer uygun
ödeneklerden yararlanma hakkını tanımayı;
6. Gençlerin, çalıştıranların izniyle normal çalışma saatlerinde
mesleki eğitimde geçirdikleri sürenin, günlük çalışma süresinden
sayılmasını sağlamayı;
7. 18 yaşın altındaki çalışan kişilere yılda en az üç haftalık ücretli
izin hakkını tanımayı;
8. 18 yaşın altındaki kişilerin, ulusal yasalar veya düzenlemelerle
belirlenen işler dışında gece işinde çalıştırılmamasını sağlamayı;
9. Ulusal yasalar veya düzenlemelerle belirlenen işlerde çalışan
18 yaşın altındaki kişilere düzenli sağlık kontrolünü sağlamayı;
10. Çocukların ve gençlerin özellikle doğrudan veya dolaylı olarak
işlerinden doğan tehlikeler başta gelmek üzere, uğradıkları bedensel
ve manevi tehlikelere karşı özel olarak korunmalarını sağlamayı
taahhüt ederler.
Çocuk işçilerle ilgili sözleşmelerin bilgileri,
SİVAG grubundan Mehtap Kaynas'ın
derlemesidir.
|
