Ana Sayfa

Demokrasi
Dikkat Çekenler
Önce Demokrasi
AB Yolunda
Haklarımız
Savaşa Hayır
Sivil Toplum
Sivil Anayasa
Minidev'in Amacı

Kültür
K Dergisi
Kültür-Sanat
Çevre
Gey-Lezbiyen Kültürü
L.G.B.T.T Yazıları
Alternatif Tıp
Başucu Yazıları
Cinsel Yaşam
Doğan Cüceloğlu İle
İletişim Dünyası

Farklı Renkler,
Farklı Kültürler

Süryani Kültürü
Yahudi Kültürü
Ermeni Kültürü
Rum Kültürü

Diğer
Minidev'de yazmak
ister misiniz?

Reklamlarınız İçin
İletişim

YAZARLAR





Haklarımızın uluslararası korunması


Türkiye'deki yargı organları, yani mahkemeler, kişiler arasındaki anlaşmazlıklara, uyuşmazlıklara çözüm getiriyor. Anayasa Mahkemesi ve Danıştay, kişileri ve kişilerin temel hak ve özgürlüklerini korumak için de denetim yapıyorlar. Bir yasa ya da yürütme işlemi, hakları ihlal ederse, iptal ediyor veya yürürlükten kaldırıyorlar. Çağımızda "insan hakları" kavramının salt iç hukuku aşan bir yapısı var. Yani bir ülke, kendi vatandaşlarının haklarını ihlal ederse, diğer ülkeler 'bize ne, bizim vatandaşımız değil ya', diyemezler. Bu nedenle son yıllarda, bu anlayıştan kaynaklanan uluslararası hukuk çok gelişti. Artık insan hakların, hukuk haline geldi. Ve ulusal hukukları aşan, onların üzerinde, hatta onları da denetleyen bir hukuk dalı oldu.

Bunun için, özellikle demokratik Devletler, birçok anlaşmalar yapıyorlar. Türkiye de bu anlaşmalardan çoğuna taraf oldu, imzasını koydu. Ama bu anlaşmalardan en önemli olanı İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi.

İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi neden çok önemli?
Önemi, ülkelerin hepsini bağlaması... Bu anlaşmanın taraflarından bir tanesi de Türkiye. İkinci olarak da bu Sözleşme, bazı haklara yer veriyor ki, bahsedilen hakların çoğu, bizim Anayasamızda da yer alıyor.


Bir devlet bireyin hakkını ihlal ederse
Bir devlet, İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi'nin çizdiği sınırlarla belirlenen haklardan birini ihlal eden bir davranışta bulunursa, örneğin bir yasa çıkarıp bir hakkı ihlal ettiği saptanırsa, bu Sözleşme sayesinde, hakkı ihlal edilen bireyin, hakkını arama olanağı sadece ulusal hukukla sınırlı kalmıyor.

İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi uyarınca kurulan mahkeme, devletlerin iç yasalarını kural ve işlemlerini inceleyip, bireyin haklarının o ülkedeki hukuk kurumlarınca ihlal edilip edilmediğine ve İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi'nin çizdiği hukuka uygun karar verilip verilmediğine bakabiliyor.

İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi uyarınca kurulan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi,(AİHM) siyasal bir kurum değil. Tam da tersine tam anlamıyla hukuksal bir kurum. Bu nedenle Avrupa ülkelerinin siyasal içerikli çifte standartlı uygulamalarına rastlanmıyor. Hatta kezlerce tazminat ödemeye mahkûm edilmiş olan İngiltere, Almanya, Fransa gibi, ülkeler hakkında verilen yargı kararları, giderek ulusal hukuk(lar) için de emsal teşkil ediyor.

Haklarınız devlet ya da bir kişi tarafından ihlal edildi ve bundan zarar gördünüz. Türkiye'de iç hukukta, hakkınızı aramak için, tüm imkanları kullandınız, mahkemelere başvurdunuz. Ancak yine de, hakkınızın ihlal edilmesini engelleyemediniz, hakkıızı alamadınız. Tüm olanaklarınız kayboldu mu? Artık yapılacak hiçbir şey , başvurulacak hiçbir yasal merci kalmadı mı? Türkiye'de elde edemediğiniz hakkınızı, Avrupa hukuk sisteminde arayabilir misiniz? İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi, buna üye olan ülkelerin tüm yurttaşları için böyle bir olanak verir.

Avrupa İnsan Hakları Komisyonu'na doğrudan şikayet hakkı
Avrupa İnsan Hakları Komisyonu'na Sözleşme'de öngörülen haklarının ihlal edildiğini ileri süren kişiler başvurabilirler. Bu başvuruyu, kişi tek başına yapabileceği gibi, aynı durumda olan kişiler birden fazla ise bunlar birleşerek grup halinde de başvuruda bulunabilirler. Bunun yanı sıra , hakları ihlal edilen bir kişi değil de bir örgüt, örneğin bir siyasal parti, sendika veya bir dernek ise, bu da Komisyon'a doğrudan başvurabilir.

Hangi Devlet'lere karşı başvuruda bulunulabilir? Aleyhinde başvuruda bulunacağınız Devletin, Sözleşme'yi imzalamış ve ayrıca Komisyon'un bu yetkisini kabul etmiş olması gerekir. Türkiye, bu yetkiyi 28 Ocak 1987 tarihinden itibaren tanımıştır. .

Kimler (Hangi kişiler) Komisyon'a şikayette bulunabilir?
Bu konuda Sözleşme, sadece ''kişiler'' demektedir. Dolayısıyla, bir ülke aleyhinde başvuruda bulunan kişinin, o ülkenin vatandaşı olması zorunlu değildir.Örneğin, yabancı bir ülkede bulunan bir Türk vatandaşı, o ülke aleyhinde Komisyon'a gidebileceği, gibi, Türkiye'deki bir yabancı da, Türkiye hakkında başvuruda bulunabilir.

Bunun yanı sıra Sözleşme, başka sınırlar getirmemiştir. Ne oturduğu yer, ne medeni hal, ne belli bir yaşın üzerinde olmak gibi unsurlar, sınırlama nedeni olarak kabul edilmemiştir. Ayrıca, başvuruda bulunabilecek örgütler arasında, ticari şirketler, dini kuruluşlar, siyasal partiler ve kitle örgütleri gibi kuruluşlar da yer almaktadır.

Hangi haklar konusunda Komisyon'a başvurulabilir?
Komisyon'a başvurabilmek için mutlaka Sözleşme'de tanınmış olan haklarınızdan birinin ihlal edilmiş oılması gerekir. Bu haklar, Sözleşme'nin ilk metninde sayılmış olanlarla sınırlı olmayıp, daha sonra değişik tarihlerde yapılmış olan Protokoller'de yer alan haklar hakkında da şikayette bulunabilirsiniz. Bunlar dışındaki haklar konusunda yapılacak başvurular, Komisyon tarafından geri çevrilmektedir.

Hangi tarihten sonra meydana gelen ihlaller hakkında başvuruda bulunulabilir?
Türkiye aleyhinde, ancak Komisyon'a başvuru hakkını tanıdığı tarih olan 28 Ocak 1987 tarihinden sonra neden olduğu ihlaller hakkında başvuruda bulunulabilir. Bundan önceki olaylara ilişkin başvuruları Komisyon kabul etmemektedir.


AİHM'ne Başvurunun koşulları nelerdir?
1) Devlet tarafından hakları ihlal edilen kişinin ilk önce, Türkiye'deki mahkemeler önünde hakkını araması ve bu konuda tüm başvuru imkanlarını denemeleri zorunludur.
2) Başvurduğu mahkemelerden aldığı son olumsuz karardan sonra, en geç ''altı ay'' içinde Komisyon'a başvurmak gereklidir.




Bu sayfalara katkılarından dolayı Doç. Dr. İştar Gözaydın'a, Behiç Ak'a ve Helsinki Yurttaşlar Derneği'ne teşekkür ederiz.

Diğer yazılar için tıklayın


HAKLARIMIZ

İNSAN HAKLARI EVRENSEL BİLDİRGESİ

ÇOCUK HAKLARI SOZLEŞMESİ

SİZ NE
YAPABİLİRSİNİZ?


AİHM


Yazarlar

Merih Akalın

Zehra Akdoğan

Cengiz Aktar

Uğur Alper

Orhan Bahçıvan

Dr. Arı Balcı

Rüstem Batum

Şabo Boyacı

Doğan Cüceloğlu

Şuayip Dağıstanlı

Dilek Dalaklı

Önal Demirci

Tuğrul Eryılmaz

Aynur Gedik

Dr. Mehmet Gürsel

Hakan Kuyucu

Sevin Okyay

Hakan Onum

Dr. Erhan Özer

Dr. Ender Saraç

Robert Schild

Cem Şen

Aykut Tankuter

Umur Talu

Anna Turay

Metin Yahya Üster

Aret Vartanyan

Dr. Nesrin Yetkin

Erol Yurderi

Servisler
YENI Okurdan

Bizi desteklemek
İster misiniz?


Yardım

E-posta

Favorilerinize
Ekleyin


miniDEV'i Tavsiye Et

İletişim

miniDEV'i
Ana Sayfanız yapın

Reklamlarınız İçin

 


Bu Sayfayı Beğendiysen Arkadaşına Yolla