|
Demokrasinin en temel unsurlarından biri de toplumun kendi hukukunu
kendisinin yaratması ve bu hukuka hem halkın (kişilerin), hem de
Devlet'in uymasıdır.
Bu bağlılık aynı zamanda TC Devleti'nin temel niteliklerinden birine
yol açıyor: Hukuk Devleti...
Nedir Hukuk Devleti? Hukuk Devleti, bir takım nitelikleri
üzerinde toplayan Devlet anlamına geliyor.
Toplum, doğrudan halkoylaması (referandum) ile Anayasa'ya onay veriyor.
Yine toplum, seçim yolu ile Parlamento'yu oluşturan kendi temsilcilerini
seçiyor. Bu seçilenler de TBMM'nin yasa ve kararlarını çıkarmaya
yararken, diğer yandan da seçilmişler arasından oluşturulan Hükümet
de TBMM'nin çıkardağı yasa ve kararnamelerin "Yürütülmesi" işlevini
yükleniyor.
Hukuk Devleti'nde:
1) Hukuk'u, hukuk kurallarını, Toplum'un kendisi, vatandaşlar (ya
doğrudan doğruya ya da seçtiği temsilciler aracılığı ile) yaratacak.
2) Devlet'in kendisi, bu Hukuk'ta -hukuk kuralları ile- bağlı olacak,
bu kurallara uyacak.
3) Devlet'in ve kişilerin, hukuk kurallarına uygun davranması, sadece
kendi vicdanlarına ya da Devlet'in iyi niyetine bakılmayıp, "yargı
organları" tarafından denetlenecek.
Denetleme işlevini, Devlet'in yürütme ve idari işlemleri bakımından
Danıştay ile İdare Mahkemeleri üstlenir. Yasama organının kararları
ise Anayasa Mahkemesi'nce denetlenir.
Laik Devlet:
Anayasa'ya göre demokratik Devlet'in temel niteliklerinden biri,
"onsuz olmaz koşullarından" biri de laik olma zorunluluğudur.
Kişinin istediği dine inanması ve onun kurallarını -belli sınırlar
içinde- uygulayabilmesi güvencesi, ancak laik devlette mümkün.
Kişinin
istediği dine inanabilmesi ve kurallarını uygulayabilmesi açısından
konulan sınırlar ise şöyle:
Dolayısıyla
"çoğulculuk ilkesi"nin yaşama geçirilebilmesi laik devlet ile söz
konusu olabiliyor.
Nedir Laik Devlet ya da Laik
Devlet'in özellikleri nelerdir?
1 ) Laik Devlet, kişiler arasında hiçbir ayırım yapmadan, tüm haklar
gibi din ve vicdan özgürlüğünü de, ibadet özgürlüğünü de tam anlamı
ile koruyan Devlettir.
2)
Laik Devlet, dinin
etkisi ve egemenliği altında kalmayan -Dinin ve din kurallarının
etki alanından uzak olan- Devlettir.
3)
Laik Devlet, dinin, kişinin manevi yaşamını aşarak, kötüye kullanılmasını,
sömürülmesini yasaklayan Devlettir.
4)
Laik Devlet'te, hukuk kurallarının kaynağı Toplumun (Milletin-halkın)
kendisidir, onun iradesidir, din kuralları değil.
Bu sayfalara katkılarından
dolayı Doç. Dr. İştar Gözaydın'a, Behiç Ak'a ve Helsinki Yurttaşlar
Derneği'ne teşekkür ederiz.
|
