Ana Sayfa

Demokrasi
Dikkat Çekenler
Önce Demokrasi
AB Yolunda
Haklarımız
Savaşa Hayır
Sivil Toplum
Sivil Anayasa
Minidev'in Amacı

Kültür
K Dergisi
Kültür-Sanat
Çevre
Gey-Lezbiyen Kültürü
L.G.B.T.T Yazıları
Alternatif Tıp
Başucu Yazıları
Cinsel Yaşam
Doğan Cüceloğlu İle
İletişim Dünyası

Farklı Renkler,
Farklı Kültürler

Süryani Kültürü
Yahudi Kültürü
Ermeni Kültürü
Rum Kültürü

Diğer
Minidev'de yazmak
ister misiniz?

Reklamlarınız İçin
İletişim

YAZARLAR





Çoğulculuk ilkesi ve Siyasal Partiler


Demokratik Devlet'in en önemli, temel unsurlarından biri de çoğulculuk (Plüralizm) ilkesidir.

Nedir "çoğulculuk"? Çoğulculuk, toplumsal yaşamın her yönünde uygulanması gereken bir kavramdır. Demokraside, çoğulculuk anlayışının iki farklı boyutu var:
a) Kurumsal çoğulculuk;
b) İdeolojik çoğulculuk.

Kurumsal çoğulculuk, temsili demokrasi anlayışı çerçevesinde, devlet yapısında, genel oya dayalı değişik organların (yasama -yürütme-yargı) bulunmasıdır. Devlet gücünün bu farklı organlar tarafından kullanılmasıdır.


İdeolojik çoğulculuk ise, toplum yaşamında, değişik görüşlerin, farklı ideolojilerin bir arada bulunması, her birinin rahatlıkladüşüncelerini açıklayabilmesi, kendilerini ifade edebilmeleri ilkesidir. Çoğulculuğun dayanacağı; düşünce özgürlüğü daha genel olarak da Temel Hak ve Özgürlükler rejimidir.

Avrupa İnsan Hakları Komisyonu'nun 'Demokrasi ve Çoğulculuk' tanımı:
"Düşünceleri açıklama özgürlüğü, demokratik bir toplumun temel dayanaklarından birini oluşturur. Hatta düşünceleri açıklama özgürlüğü, sadece olağan karşılanan, zararsız ya da önemsiz görünen bilgiler ya da düşüncelerin açıklanması açısından değil, tam tersine, ayrıca Devlet'e ve toplumun belirli bir bölümüne karşı gelen, onları şoke eden ve rahatsız eden düşünceler açısından da geçerlidir.

Nitekim, demokratik toplumun en önemli unsurlarını oluşturan çoğulculuk, hoşgörü ve açıklık düşüncesi bunu gerektirir."
(Handyside, 7.12.1976 - Sunday Times, 26.4.1979-Lingens)

Özel olarak da ideolojik çoğulculuk kavramı, her şeyden önce, SİYASAL PARTİLERİN çokluğuna dayanır.

Siyasal Partiler
Anayasa, madde 68: "Siyasi partiler, demokratik siyasi hayatın vazgeçilmez unsurlarıdır." Toplum-Devlet kavramlarını birbirine bağlayan "seçim ilişkisi", yanı sıra, en önemli, temel kurum, siyasal partiler olarak kabul edilebilir.

Siyasal partiyi tanımlayan unsurlar :
1 ) Ülke çapında, sürekli bir örgüt (Siyasi Partiler Kanunu, madde 36)
2) Belli bir ideoloji ve program
3) Çalışma ve propagandaları ile, halkın desteğini sağlamak çabası
4) AMAÇ; siyasal iktidarı elde etmek, Parlamento'da çoğunluğu sağlamak ve Hükümet'i oluşturmak.
5) İŞLEV; çoğulculuk - toplumu (Tabii ki, her parti kendine oy veren seçmenleri olmak üzere) iktidara taşımak. Ancak, partilere üye olma hakkına çok sınırlamalar getirilirse, yani birçok yasak getirilerek, çok sayıda meslek grubu ya da kişinin Partilere üye olması engellenirse, Partilerin, bu işlevi; yanı Toplum-Devlet arasında ilişki kurma işlevi de tehlikeye düşer. Örneğin, Türkjye'deki mevzuat, bu yönden birçok yasaklamalar getirmiştir.

Parti yasaklamaları: Siyasal partiler, Toplum-Devlet kavramlarını birbirine bağlayan temel kurumlar diyoruz; bu nedenle, hem Anayasa, hem de Siyasi Partiler Kanunu, onları demokrasinin vazgeçilmez unsurları olarak kabul ediyor.

Ancak bir ülkenin demokratik ve çoğulcu olduğunun kabul edilebilmesi için, en az kaç partinin olması gereklidir acaba? Böyle bir sayı yok. Bu konuda, ne Anayasa, ne de Siyasi Partiler Kanunu belli bir sayı, belli bir ölçü öngörmüyorlar. Parti sayısı, bir anlamda, sosyolojik bir olay, bir anlamda da seçim sistemleri ile bağlantılıdır. Örneğin İngiltere'de iki partili sistemin nedeni uygulanan iki turlu çoğunluk sistemidir. Fransa'da çok parti var, ancak, bunlar iki büyük grupta, sağ koalisyon-sol koalisyon biçiminde birleşmişler ve bunun nedeni de uygulanan seçim sistemidir.

Anayasa Mahkemesi'nin 1 .8. 1984 tarihli kararı, Anayasa'nın 68. maddesinde yer alan, siyasal partilerin demokratik siyasal hayatın vazgeçilmez unsurları olduğu yönündeki hükmü ile, birden çok, başka bir anlatımla en az iki siyasal partinin kastedildiğinin anlaşılması gerektiği yönündedir.

Demek ki "ideolojik çoğulculuk" parti sayısı ile ilgili bir kavram değil. "Düşüncenin, görüşlerin çokluğu ve bu değişik görüşleri, düşünceleri savunan siyasal partilerin çokluğu" anlamına geliyor. Ancak Türkiye'de, partiler açısından çoğulculuk sınırlandırılmıştır; bazı partilerin yasaklanması ile.

Anayasa'nın 69. maddesine göre, "siyasi partiler, Anayasa'daki sınırlamalar dışına çıkamazlar; çıkanlar Anayasa Mahkemesi tarafından kapatılır."

Siyasal partilerle ilgili yasaklar:
- Demokratik Cumhuriyete,
- Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmezliğine (Üniter Devlete),
- Laik Devlet ilkesine karşı çıkamazlar.

Bu sayfalara katkılarından dolayı Doç. Dr. İştar Gözaydın'a, Behiç Ak'a ve Helsinki Yurttaşlar Derneği'ne teşekkür ederiz.

 

Diğer yazılar için tıklayın


HAKLARIMIZ

İNSAN HAKLARI EVRENSEL BİLDİRGESİ

ÇOCUK HAKLARI SOZLEŞMESİ

SİZ NE
YAPABİLİRSİNİZ?


AİHM


Yazarlar

Merih Akalın

Zehra Akdoğan

Cengiz Aktar

Uğur Alper

Orhan Bahçıvan

Dr. Arı Balcı

Rüstem Batum

Şabo Boyacı

Doğan Cüceloğlu

Şuayip Dağıstanlı

Dilek Dalaklı

Önal Demirci

Tuğrul Eryılmaz

Aynur Gedik

Dr. Mehmet Gürsel

Hakan Kuyucu

Sevin Okyay

Hakan Onum

Dr. Erhan Özer

Dr. Ender Saraç

Robert Schild

Cem Şen

Aykut Tankuter

Umur Talu

Anna Turay

Metin Yahya Üster

Aret Vartanyan

Dr. Nesrin Yetkin

Erol Yurderi

Servisler
YENI Okurdan

Bizi desteklemek
İster misiniz?


Yardım

E-posta

Favorilerinize
Ekleyin


miniDEV'i Tavsiye Et

İletişim

miniDEV'i
Ana Sayfanız yapın

Reklamlarınız İçin

 


Bu Sayfayı Beğendiysen Arkadaşına Yolla