Ana Sayfa

Demokrasi
Dikkat Çekenler
Önce Demokrasi
AB Yolunda
Haklarımız
Savaşa Hayır
Sivil Toplum
Sivil Anayasa
Minidev'in Amacı

Kültür
K Dergisi
Kültür-Sanat
Çevre
Gey-Lezbiyen Kültürü
L.G.B.T.T Yazıları
Alternatif Tıp
Başucu Yazıları
Cinsel Yaşam
Doğan Cüceloğlu İle
İletişim Dünyası

Farklı Renkler,
Farklı Kültürler

Süryani Kültürü
Yahudi Kültürü
Ermeni Kültürü
Rum Kültürü

Diğer
Minidev'de yazmak
ister misiniz?

Reklamlarınız İçin
İletişim

YAZARLAR





Örgütlenme Hak ve Özgürlüğü


Örgütlenme hakkı kişinin içinde yaşadığı topluma ve toplumsal yaşama katılımını sağlayan en önemli kanallardan birisidir. Bu sayede tek başlarına seslerini gerektiği gibi duyuramayan bireyler toplanarak bir baskı grubu oluşturur ve kendi çıkarlarını doğrudan ilgilendiren konularda taleplerini etkili bir şekilde ortaya koyarlar.

Demokrasinin en önemli özelliklerinden birisi çoğulculuktur ve demokratik ülkelerde her çıkar grubu sesini duyurabilmek için örgütlenme hakkına sahiptir.

Ülkemizde örgütlenme hakkını kullanabilmenin çeşitli kanalları vardır. Belirli bir amaç etrafında kalıcı bir grup oluşturmak istiyorsanız
- Dernek,
- Sendika,
- Siyasi parti kurma
hakkını kullanabilirsiniz. Bunlar arasındaki en önemli ayırım, 'amaç'larındadır. Dernek, kâr amacı gütmeden ortak bir hedefin gerçekleştirilmesi için faaliyet gösterir. Sendika ekonomik, mesleki ve sosyal çıkarları savunmak için kurulur. Siyasal parti ise ortak görüşleri paylaşan insanların siyasal iktidara gelmek amacıyla kurdukları örgüttür.

Dernek Kurmakla İlgili Kısa Bilgiler
* Dernek kurabilmek için 7 kişi yeterlidir. Kurucular olarak ilk yapmanız gereken iş bir tüzük yazmak olmalıdır. Bu tüzükte derneğinizin amacı, bu amaca ulaşmak için gerçekleştirebileceği faaliyet türleri, derneğin organları, bu organların yetkileri gibi temel konular yer almalıdır. Dernekler Kanunu'na göre, devletin bütünlüğünü bozmak, temel hak ve özgürlükleri ortadan kaldırmak, dil-ırk-sınıf-din ve mezhep ayrımına dayanmak, suç işlemek ve suç işlemeyi özendirmek, Atatürk'ü küçük düşürmek, devletin manevi kişiliğini kötülemek gibi amaçlarla dernek kurulamaz.

* Uluslararası faaliyette bulunmak amacıyla dernek kurulması bakanlar kurulunun iznine tabidir.

* Yüksek öğrenirn kurumlarında birden fazla öğrenci derneği kurulamaz.

* Öğrenci dernekleriyle, kamu hizmeti görevlilerinin kuracakları derneklerin amaçları kanunda gösterilenlerle sınırlıdır.

* Tüzükle birlikte kuruluş bildirimini derneğin merkezi olarak saptadığınız adresin bulunduğu yerdeki kaymakamlığa verdiğiniz anda derneğiniz hukuken kurulmuştur.

* Kuruluş bildirimi ile birlikte derneğin tüzüğü incelemeye alınır. Kanuna göre bu incelemenin bir ayı geçmemesi gerekir.

* İncelerne bittikten sonra dernek merkezine bir yazı gelir. Bu yazıya göre:

1) Tüzükte her şey tamamdır. Bu yazıyı almanızı izleyen 15 gün içinde tüzüğünüzü bir yerel gazetede ilan etmelisiniz. İlanı izleyen 6 ay içinde ilk genel kurul yapılmalıdır.
2) Tüzükte bir eksiklik ya da kanuna aykırılık vardır. Bunları bir ay içinde gidermek gerekir. İdare'nin bu konudaki kararını hukuka aykırı buluyorsanız, süresini kaçırmadan idari yargı yoluna başvurabilirsiniz.
3) Derneğiniz kanunen 'yasak' bir amaç gütmektedir. İdare derneğin faaliyetlerinin durdurulmasına karar vermiştir ve otomatik olarak mahkemeye gidilir.

Vakıf Kurma
Vakıflar ülkemizde çok köklü bir geleneğe sahip örgütlenme biçimidir. Son yıllarda sayıları giderek artmaktadır. Vakıf kurmak için ilk önce mahkemeye başvurmak gerekir. Mahkeme gerçekleştirilmek istenen amacın vakfedilen malla orantılı olduğunu kabul ederse, vakfın kurulmasına izin verir. Vakıfların denetimi Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından yapılır.

Sendika Kurma
Türk vatandaşı, medeni hakları kullanmaya ehil, sendikaların kurulacağı iş kolunda fiilen çalışan, kamu hizmetlerinden men edilmemiş, Türkçe okur-yazar ve belirli suçlardan hüküm giymemiş en az 7 kişi sendika kurabilir. Kurucular hazırladıkları sendikanın iç örgütlenişini ve çalışmasını düzenleyen tüzüğü sendika merkezinin bulunacağı ilin valiliğine makbuz karşılığında öteki gerekli belgelerle birlikte teslim eder. Kurucuların sendikanın kurulacağı işkolunda fiilen çalışır olduklarını kanıtlayan belgeler, sabıka kayıtları ve kendileri-eşleri-çocuklarıyla ilgili noterden onaylı mal bildirimleri bunlar arasındadır. Tüzükle diğer belgelerin valiliğe verilmesiyle birlikte sendika tüzel kişilik kazanır.

Siyasi Parti Kurma
Yasal engeli bulunmayan, 18 yaşını doldurmuş kadın ya da erkek her Türkiye Cumhuriyeti yurttaşı siyasi bir parti kurabilir ve siyasi bir partiye üye olabilir. Parti kurmak için önceden izin alınması gerekmez. Siyasi bir parti kurabilmek için milletvekili seçilebilme yeterliliğine sahip en az 30 kişinin bir araya gelmesi, kuruluş bildirgesi, tüzük-program gibi belgeleri hazırlaması gerekiyor. Bunlar İçişleri Bakanlığı'na teslim edildiğinde, parti kurulmuş oluyor.

DİKKAT!
1982 Anayasası, 12 Eylül öncesindeki olay ve tutumlara tepki olarak örgütler aracılığıyla siyasete katılma hakkını sadece partilere vermiştir. 2000'li yıllarda, demokratik bir toplumun dernek, sendika, vakıf, sivil toplum kuruluşu gibi diğer siyasete katılma olanaklarının hukuki kurallara bağlanmasıyla ilgili tartışmalar ve çalışmalar da gündemimize girmiş bulunuyor. Çünkü siyasete katılma yollarının çeşitlendirilmesi, 2000'li yılların gereklerini yerine getirebilecek bir ülke ve bu ülkenin yurttaşları olarak donatılmamız anlamına geliyor.

Siyasal Partiler Kanunu bütün partiler için aynı örgütlenme modelini öngörüyor. Bunun sonucu olan 'delege sistemi', bir bölge adayının o bölgedeki partili seçmenler tarafından değil, parti yönetimi tarafından saptanması, kadın adayların listelerde seçilemeyecek sıralara konulması gibi uygulamalar her seçimle daha fazla eleştirilmeye başlandı.

Dünyadaki uygulamalarda ise, farklı düşünce yapılanna sahip partiler tercih ettikleri örgütlenme biçimini benimseyebiliyor.

MADDE 68:
Vatandaşlar, siyasi parti kurma ve usulüne göre partilere girme ve partilerden ayrılma hakkına sahiptir. Parti üyesi olabilmek için on sekiz yaşını doldurmuş olmak gerekir. Siyasi partiler, demokratik siyasi hayatın vazgeçilmez unsurlarıdır. Siyasi partiler önceden izin almaksızın kurulurlar ve Anayasa ve kanun hükümleri içerisinde faaliyetlerini sürdürürler. Siyasi partilerin tüzük ve programlan ile eylemleri, Devletin bağımsızlığına, ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğüne, insan haklarına, eşitlik ve hukuk devleti ilkelerine, millet egemenliğine, demokratik ve laik Cumhuriyet ilkelerine aykırı olamaz; sınıf veya zümre diktatörlüğünü veya herhangi bir tür diktatörlüğü savunmayı ve yerleştirmeyi amaçlayamaz; suç işlenmesini teşvik edemez.
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası

Bu sayfalara katkılarından dolayı Doç. Dr. İştar Gözaydın'a, Behiç Ak'a ve Helsinki Yurttaşlar Derneği'ne teşekkür ederiz.

Diğer yazılar için tıklayın


HAKLARIMIZ

İNSAN HAKLARI EVRENSEL BİLDİRGESİ

ÇOCUK HAKLARI SOZLEŞMESİ

SİZ NE
YAPABİLİRSİNİZ?


AİHM


Yazarlar

Merih Akalın

Zehra Akdoğan

Cengiz Aktar

Uğur Alper

Orhan Bahçıvan

Dr. Arı Balcı

Rüstem Batum

Şabo Boyacı

Doğan Cüceloğlu

Şuayip Dağıstanlı

Dilek Dalaklı

Önal Demirci

Tuğrul Eryılmaz

Aynur Gedik

Dr. Mehmet Gürsel

Hakan Kuyucu

Sevin Okyay

Hakan Onum

Dr. Erhan Özer

Dr. Ender Saraç

Robert Schild

Cem Şen

Aykut Tankuter

Umur Talu

Anna Turay

Metin Yahya Üster

Aret Vartanyan

Dr. Nesrin Yetkin

Erol Yurderi

Servisler
YENI Okurdan

Bizi desteklemek
İster misiniz?


Yardım

E-posta

Favorilerinize
Ekleyin


miniDEV'i Tavsiye Et

İletişim

miniDEV'i
Ana Sayfanız yapın

Reklamlarınız İçin

 


Bu Sayfayı Beğendiysen Arkadaşına Yolla