TRAVESTİ: Travestilik ve transeksüellik "eşcinsellik" çatısı altında işlenemeyecek ayrı birer kategori. Travestilik transeksüellikten bir önceki aşama gibi görünse de durum o kadar basit değil. Aslında travesti sözcüğü birçok sözcükte olduğu gibi gerçek anlamında değil de toplumun ağzında deformasyona uğrayıp kazandığı yeni ancak yanlış anlamla daha çok biliniyor. Biz yine de madem öyle olmuş, öyle devam etsin demiyor ve doğrusu neyse onu yazıyoruz. Travesti ya da trans-vesti aslında sadece kıyafeti belirleyen bir sözcük. Trans, karşı ya da geçiş ifade ederken vesti de kıyafet anlamına geliyor. O ağzımızda yuvarlanıveren vestiyer sözcüğü de işte vesti kökünden geliyor. Transvesti, yani karşı cinsin kıyafetlerini giymek. Aslında en yalın haliyle bakıldığında travesti sözcüğü herhangi bir cinsel yönelim ifade etmiyor. Burada söz konusu olan fetiş bir durum. Yani sadece karşı cinsin kıyafetlerini giymekten hoşlanmak. Bu durumda kişinin cinsel yönelimi heteroseksüellik de olabilir homoseksüellik de. Geçmişte bir dergide çıkan "Gündüz işadamı gece kadın" başlıklı, heteroseksüel bir işadamının kadın giysileri giyerek dolaşmaktan aldığı zevki anlatan haber de böylece daha bir anlam kazanıyor. Hatta bir filmde (kadın) sevgilisiyle beraber kadın kılığında travesti barları gezen bir adam vardı. Gerçek travestiler vücutlarında hiçbir fiziksel deformasyon yapmazlar ve oldukları gibi kalırlar. Karşı cinse geçme arzuları yani transeksüel eğilimleri yoktur.

Bizdeki yanlış kullanıma gelelim şimdi de. Özellikle fuhuş yapan "transgendered" yani trans-cinsiyetli kişilerde cinsiyet değiştirme ameliyatı olmuşlara transeksüel, ameliyat olmamış ancak hormon ya da silikon enjeksiyonu yoluyla göğüslere ve kadınsı hatlara sahip olmuşlara ise travesti deniyor. Ancak transeksüel demek (daha sonra uzun uzun ele alacağız) ameliyat geçirmiş olsun ya da olmasın kendi cinsiyetinden memnun olmayıp karşı cinse geçmek için dayanılmaz bir arzu duyan kimse demek. Göğüs yaptırmış bir erkek zaten kadın olmak için bir adım attığına göre amacı budur ve o bir transeksüeldir. Yani televizyonda gördüklerimizin aslında hepsi transeksüel, hatta bazıları yanlış transeksüeller. Yanlış transeksüeller de ayrı bir yazı materyali olabilecek kadar uzun bir konu.

Travestilerden bahsederken kadından erkeğe travestiler de olduğunu unutmamak lazım. Ancak etek giyen bir erkek sokağa çıktığında olay olabilecekken pantolonun aynı zamanda bir kadın kıyafeti olması, içinde bulunduğumuz zaman dolayısıyla erkek kıyafetli ve hatta maço tavırlı bir kadının göze batsa bile "harbi kadın" denilip içselleştirilmesi onların işlerini kolaylaştırıyor. Ama tabi erkekten kadına travestiler için durum karışık. Onlar gizli gizli yaşamak zorunda.

Bir akşam 'erkek' patronunuzu Beyoğlu'nda uzun bir kırmızı elbise, topuklu pabuçlar, pırıltılı bir peruk ve boynunu saran bir etolle görürseniz kafanızı çevirin, görmemiş gibi yapın. Her şey mümkün!

Güncelleme: 19.08.2000
AÇILMAK (DOLAPTAN ÇIKMAK): İngilizce'de "closet" yani dolap, eşcinselliği gizlemenin, cinsel kimlik olarak saklamanın sembolik bir ifadesi. Dolap saklayan ve örten bir araç olduğundan olsa gerek, eşcinselliği kabul etmenin, açılmanın böyle bir deyimi var.

"Açılmak" öncelikle kişinin kendi kendine gerçekleştirmesi gereken bir eylem. Yani kendine açılmak, kendini kabul etmek, kendiyle barışmak. En zor olan süreç birçok eşcinsel için budur. Açılma sürecini uzun yıllar tamamlayamayan, eşcinselliği reddeden eşcinseller var. Bir gün yeterli olgunluğa ulaştıklarında ise her şey için çok geç olabiliyor.

Açılmanın ikinci aşaması ise genelde arkadaşlar oluyor. Önce en yakın arkadaşa, sonra ikinci derecedekilere açıklama söz konusu. Okul ortamı bile açılma için uygun zemin oluşturabiliyor. Ancak nadir durumlarda işyerinde "dolaptan çıkma" gerçekleşebiliyor. Çünkü homofobi henüz ölmedi ve iş, insanın yaşamını sürdürebilmesi için çok gerekli. Eşcinsellerin çoğu bu riski alamıyor.

Sonraki açılma aşaması ise "aileye açılmak". Lambda'nın destek grubunda en çok tartışılan ve üzerine konuşulan konu bu olmuştur. Çünkü insanın yaşamının büyük bir parçası olan ailesiyle, başka büyük bir parçası eşcinsel yönelimi pek uzlaşabilir bir platformda buluşamıyor. Açılmak bazen gerekli, bazen gereksiz. Çok özel şartlara bağlı. Editör köşesinde daha geniş ele aldığım bu konu çok hassas.

Açılmak ya da dolapta kalmak kişinin kendi seçimidir ve kimse ikisinden birine zorlanamaz. Seçimler özeldir!


GAY ya da GEY: Gay sözcüğü İngilizce'de neşeli, mutlu anlamına gelirken 60'lardan sonra eşcinsel ya da eşcinsel erkek için kullanılmaya başlanmış ve seksenlerde hemen hemen tüm dillere yerleşmiş. Cinsel Bilgiler köşesinde bu sözcüğün anlamı üzerine daha derin bir yazıyı yakında bulacaksınız.

Gay sözcüğünün yazımına bu sitede bazen gey bazen gay olarak rastlayacaksınız. Henüz tam olarak Türkçe'ye tam olarak geçmemiş bu sözcüğü gey olarak kazandırmaya çalışanlar -ki ben de bunlardan biriyim- da var, olduğu gibi kullanılmasından yana olanlar da. Gay sözcüğü gay şeklinde telaffuz edilip bazı yanlış anlaşılmalara, daha doğrusu hiç anlaşılmamalara yol açtığı için ben gey'i tercih ediyorum. Ancak henüz bir standart belirlenmediği için iki türlü yazım da doğru. Türkiye'nin tek resmi Gey-Lezbiyen dergisi KAOS GL de gey yazıyor. Kalıcı olacak standardı kullanımın belirleyeceğine inanıyorum. Hangisi daha kolay gelir ve yaygınlaşırsa bir süre sonra hepimiz öyle yazacağız.

Şu aşamada, bu sitede geyin yazılışından daha çok kafa yorulacak ve üzerine düşünülecek şey var. Bu yüzden buna fazla takılmayın ve Gey-Lezbiyen Kültür'ü KEŞFEDİN!