WİLDE (Devamı)

Konuşmaları, iğneli dili ve nükteleriyle İngiliz sosyetesini büyülüyordu, estetiğe, sanatın yaşam karşısında yüceltilmesi gerektiğine inanıyor, İngiltere'nin en önemli eleştirmeni sayılıyordu. Oyunları, şiirleri, denemeleri... Evliydi, iki çocuk babasıydı, çocukları için masallar yazıyordu... Sonra Shakespeare'in sonelerini ithaf ettiği gizemli delikanlı W.H'nin öyküsünü anlatan Mr. W.H.'nin Portresi ve ardından İngiliz yazınında eşcinselliğe değinen ilk eserlerden biri, Dorian Gray'in Portresi...
Tamam, belki erkek sevgilileri de oluyordu, ama eşcinselliği halen bir 'dedikodu'ydu.

Her şey, 1895 yılında Queensberry Markisi'nin kendisine gönderdiği bir kartla değişti. Queensberry, oğlu Lord Alfred Douglas'la -Wilde ona 'Bosie' adını takmıştı- tutkulu bir aşk yaşayan Oscar Wilde'a açıkça 'eşcinsel' diyordu. Eşcinselliğin gizli kapaklı yaşandığı, sadece dedikodu malzemesi olarak var olabildiği ve yasalarca suç sayıldığı bir dönemdi. Wilde ise, biraz babasından nefret eden 'Bosie'nin dolduruşuyla ve çokça cesaretle Quennsberry'ye bir hakaret davası açmıştı ve böylece İngiliz tarihinin en büyük 'skandal'larından biri patlak vermişti.

3 Nisan 1895 tarihinde görülmeye başlayan davada tüm İngiliz toplumu önyargılarla Oscar Wilde'ın üzerine geliyor, yazarın, otellerde, lokantalarda tanıştığı ve hediyeye boğduğu delikanlılar teker teker mahkeme önüne çıkartılıp dinleniyordu. Markisin suçsuz bulunması ile sona eren davanın ardından, eşcinselliği mahkeme tutanakları ile sabit olan Wilde, aleyhinde açılan kamu davaları sonucunda, 'yalnızca eşcinsel olduğu gerekçesiyle' iki yılı ağır hapis cezasına çarptırılıyordu.

Wilde filmi ya da Oscar Wilde'ın öyküsü, tüm bu üç beş satırla özetlenmeye çalışılan, ancak özetlenmesi mümkün olmayan sürecin ardında kişinin özneleşmek, kendini tanımlamak ya da gerçekleştirmek için verdiği mücadelenin öyküsüdür. Oscar Wilde mahkûm olarak geçirdiği iki yılın ardından gittiği Fransa'da, yokluk içinde ve nerdeyse yapayalnız ölmüş olsa bile, kendini gerçekleştirme yolunda tökezleyen, duraklayan ya da inancını kaybeden pek çok eşcinsel için bir kılavuza, cesaretlendiriciye dönüşüyordu.

Brian Gilbert'in filmi, bu büyük estet ve masal prensinin hayatını, onun beğenmeyeceğini sandığım -o kendinden başka hiçbir şeyi beğenmez miydi yoksa?- bir şekilde, oldukça gerçekçi ve yalın bir dille anlatıyor. (O, süslü, neyi anlattığını bilmez ama nasıl anlattığına âşık bir metin olarak kurgulardı yaşamını, yaşadığı gibi yani, sanki) Lakin her şeye rağmen, var olmak, kendini bir şekilde anlatabilmek, anlattırabilmek, yani amiyane bir tabirle, belki, dile düşmek de önemli olsa gerek. Keza, Dorian Gray'in Portresi'nde "Dile düşmekten daha kötü tek bir şey vardır dünyada, o da dile düşmemek," diyor yazar. Haydi, öyle ise onu, bu vesile ile bir kez daha analım, analım, analım...

Serdar Soydan

Baş tarafına dönmek için tıklayın