Küçük Ölüm
Özgün adı: La Petite Mort
Yönetmen: François Ozon
Senaryo: Didier Blasco, François Ozon
Oyuncular: François Delaive (Paul), Camille Japy (Camille),
Martial Jacques (Martial)
1995/Fransa/Fransızca/26 dakika

Küçük Ölüm, ülkemizde özellikle Sekiz Kadın (8 Femmes, 2002), Kumun Altında (Sous le sable,2000) ve Havuz (Swimming Pool, 2003) filmleriyle tanınan François Ozon'un çarpıcı kısa filmlerinden biri. Sinema takipçileri, Fransız sinemasının üretken ve başarılı isimlerinden biri olan Ozon'un renkli, eleştirel, yer yer melankolik, bazen rahatsız edici (hemen akla Denize Bak (Regarde la mer, 1997) gelir herhalde) filmlerinden, Fassbinder'in eserinden uyarlanmış Kızgın Taşa Düşen Su Damlaları'nı (Gouttes d'eau sur pierres brûlantes, 2000), bir burjuva ailenin eleştirisi Sitcom'u (1998), modern/psikoseksüel bir Hansel ve Gretel masalı Katil Aşıklar'ı (Les Amants Criminels, 1999) hafızalarında yoklayacaktır. Ozon bu kısa filminde; eşcinsel bir beraberliği, hastalıklı bir baba-oğul ilişkisini, burjuvazinin ve kanıksanmış heteroseksizmin kasvetini, foroğrafın öznesi ve nesnesi arasında nasıl bir iktidar ilişkisi yaratığını kendine özgü bir duyarlılıkla, zekice ilişkilendirilmiş ayrıntılarla akıcı bir kurgu içerisine yerleştiriyor. Filme adını verense, Bataille'ın üzerinde durduğu orgazm-yaşam enerjisinin kısa süreli kaybı-ölüm ilişkisinin bir deyimle ifade edilmesi, yani orgazm sonrası kısa süren esrime, kendinden geçme, euphoria demek olan "küçük ölüm"…

Paris'te banliyöde erkek arkadaşıyla beraber yaşayan Paul burjuva ailesiyle ilişkisini sınırlamıştır, babasıyla altı yıldır görüşmemektedir. Ailenin işleri devralan kızı Camille, Paul ve ölmek üzere olan babalarını hastane odasında buluşturmaya çalışır. Geçmişte babasının Paul'ün bebeklik fotoğrafına bakıp onu 'çirkin' bulması, fotoğrafçılıkla uğraşan, özellikle "küçük ölüm" halindeki erkeklerin fotoğraflarını çeken Paul'ü farklı bir hesaplaşmaya sürükler:
En iyi kullanabildiği silahla öcünü alacaktır. Babasının ölümünden sonra, eline geçen küçük bir fotoğraf ise Paul'ün ve filmin kurgusunu alt üst eder. Büyük bir çocukluk travmasının çizdiği hayat ve tasarladığı eylemler iç burkarak gülünçleşir.

Fransızca volupté ilk olarak özellikle cinsel anlamda duyularla alınan zevk, şehvet demektir. Kelimenin ikinci anlamıysa telezzüz yani canlı ve üst düzeyde estetik zevktir. Birbirinden farklı görünen, aynı kelimenin bünyesindeki bu iki 'zevk' bu filmdeki görüntülerle iç içe giriverir.

Kısa bir film olmasına rağmen, Küçük Ölüm içeriğiyle, görüntüleriyle birçok yoruma açık…

Önal Demirci

Rocky Horror Picture Show
Yönetmen: Jim Sharman
Senaryo: Jim Sharman ve Richard O'Brian
(Richard O'Brian'ın oyunundan)
Oyuncular: Tim Curry (Dr. Frank N. Furter), Susan Sarandon (Janet Weiss), Barry Bostwick (Brad Majors), Richard O'Brien (Riff Raff), Patricia Quinn (Magenta)

14 Ağustos 1975'de, sinema tarihinde "kült" mertebesine ermeyi başarabilen, dahası kendinden sonra gelen pek çok anlatıyı, hatta popüler kültürü şekillendiren filmlerden biri, Rocky Horror Picture Show izleyici ile buluştu. Film, "Hayal etmeyin, Olun!"
cümlesiyle tanıtılıyordu afişlerde. Peki, hayal edilen yahut olunmak istenen neydi? Bireyin kendisi -istediği/arzuladığı/beğendiği gibi- olabilmesi, kendini gerçekleştirmesi, özgürce; sonsuz ve saf arzunun kollarına bırakmasıydı anlatılan.

Film evlenmeye karar veren Janet ve Brad'ın yağmurlu bir gecede yollarını kaybedip yardım istemek için kasvetli bir şatoya gidişi ile başlıyordu. (Perili köşkler, şatolar ve evlerde geçen onlarca filme selam) Şatoya girer girmez, travesti Dr. Frank-N-Furter'ın
(Size de Frankenstein'i çağrıştırıyor mu?) Transilvanya Galaksisi'ndeki (Şimdi de Dracula mı yoksa?) Transseksüel Gezegeni'nden gelen misafirleri huzurunda, yeni yaratığı Rocky'ye can vermesine şahit oluyordu "mutlu" çiftimiz. (İdeal erkek, arzu nesnesi, altın oranlı Rocky!) Doktor Rocky ile gerdeğe girmeden önce, şöyle bir göz gezdiriyordu müstakbel gelin ve damada.

O uzun gecede, heteroseksüel/travesti olmayan/beyaz/amerikan dış dünyanın kurallarından, yasaklarından ve klişelerinden uzak kalan Brad ve Janet'in cinsel uyanışlarına şahit oldurduk hep birlikte. İkisi de içlerindeki kadını, erkeği, eşcinseli ve travestiyi keşfediyorlardı sırasıyla. Onca yıl içlerinde taşıdıkları pek çok bastırılmış duygu, arzu çıkıyordu ortaya. Doktor Frank-N-Furter'ın koynunda ya da yamacında ya da şatosunda.

Sabahleyin, tüm karakterler bir havuzda topluca sevişirken,
Dr. Frank-N-Furter'ın söylediği şarkıya kulak verelim şimdi de:

Fay Wray'a ne oldu?
O nefis saten kumaştan giysi dolanırken kalçasına,
Nasıl da başlamıştım o anda ağlamaya...
Çünkü onun gibi, aynen onun gibi giyinmeyi istedim ben de.

Kendimi teslim etmek istedim zevke
Ilık sularında yüzmek bedensel günahların
Erotik kâbuslarda...
Tüm ölçütlerden / kurallardan uzak / yasaklardan uzak!
Ve şehvetli hayaller...
Sonsuza dek zevk almak...

Anlıyor musun? Hayal etme! Kendin ol!
Hayal etmeyi bırak, sadece yaşa içinden geçenleri!

Bu tuzaktan kurtulmak lazım / Hayal etme, hayal etme /
Kendim, kendim, kendim, kendim olmalıyım!
Bu çöküntü irademizi yıkacak.
Yok, artık hayal kurmak!
Güçlü olmak, direnmek, denemek lazım...
Aksi takdirde aklımı kaybedeceğim.
Bu benim ötemde. Bu benim içimde.
Bu benim, bu benim...
Yardım et anne Ve tanrı kutsasın Lily St. Cyr'i...

Pek çok farklı göndermesi ile pek çok farklı okumayı olanaklı kılan Rocky Horror Picture Show'u 1975 yılından bu yana düzenli olarak gösteren sinema salonlarının, filmdeki karakterlerin kostümlerini giyerek cadılar bayramında törensel gösterimler düzenleyen hayranların, filmin DVD, poster ve hediyelik eşyalarını kapışan onca insanın bir bildiği vardır her halde, ne dersiniz?

Serdar Soydan