Bir Eşcinselin Sıradan Hikâyesi
Devrim Yılmaz / AN Yayınları-Şubat 2002
Bir eşcinsel anılarını yazar da sıradan olur mu? Devrim Yılmaz 12 Eylül 1980'de Adapazarı'nda başladığı yaşamını son derece samimi ve akıcı bir dille anlatmış. Hiç, "yazar olacağım", "sanatsal bir yaratı ortaya çıkaracağım" sıkıntısına girmeden, ne var ne yoksa, aklında, içinde bir bir kağıda dökmüş. Açıkçası kitap hakkında edindiğimiz bilgilerden sonra şüpheyle yaklaştığımız bu kitabın içine dalınca bir solukta okuyuverdik. Aynı şey muhtemelen size de olacak. Saldırılardan çekindiği için mahlas kullanan Devrim Yılmaz anlattıklarıyla bayağı gürültü koparacak gibi görünüyor. Travesti barlarda fuhuş yaparak para kazanması, kendine paralı bir sevgili bularak rahat bir yaşama adım atması, sonra bunları elinden kaçırması bir günlüğe anlatıldığı şekliyle girmiş kitaba. Samimi dili ise etkileyici Devrim Yılmaz'ın. Belki büyük bir edebiyat eseri değil ama yaşamın çok ama çok gerçek bir parçası bu kitap. Bir Eşcinselin Sıradan Anıları AN Yayınları'nın ilk kitabı ve yayıncısı önümüzdeki günlerde çok ses getirecek başka kitapların sinyalini veriyor.



Tarihten Gizlenenler
Gey ve Lezbiyen Tarihine Yeni Bir Bakış

Martha J. Vicinus, Martin Bauml Duberman, George Chauncey Jr. / Phoenix Yayınevi

Phoenix Yayınevi'ni TÜYAP Kitap Fuarı'nda standlarında bu kitabı görene dek daha önce hiç duymamıştım. Bir arkadaşım koşarak geldi, şuradaki standa ve kitaba baktın mı diyerek gösterdi bana.

Türkiye'de çıkan Gey-Lezbiyen temalı akademik kitapların azlığını düşünürsek hazine bulmuş gibi hissetmem yadırganmaz sanırım. Orijinal adı Hidden From History-Reclaiming the Gay and Lesbian Past olan kitabın çevirisi Serkan Göktaş'a ait ve yayınlanan ilk çevirisi olmasına rağmen hakkını vermek lazım. Muhtemelen Serkan Göktaş uzun süredir bu kitapla uğraştığı için daha önce bir çevirisi çıkmadı... Evet, kitap 603 sayfa.

Tarihin farklı katmanlarından farklı kültürlerdeki eşcinsel kültür, eşcinselliğe yaklaşım ve eşcinsellerin toplumdaki durumu hakkında yazılmış makalelerden oluşuyor Tarihten Gizlenenler. Antik Dünya'dan Yirminci Yüzyıl ve İkinci Dünya Savaşı sonrasına dek uzanan bir zincir var. Bir kerede hepsini okumaktansa bir kaynak kitap olarak kullanmayı tercih edebileceğimiz bir kitap aslında. Ayrıca "o günlerle" bugünkü durum arasındaki benzerlik ve farklılıkları görmek de gerçekten insanı heyecanlandırıyor.

Kitaptan aklınızda kalacak en belirgin şey farklı kültürlerdeki eşcinsellerin ortak yanlarının görülebilirliklerinin ne kadar az olduğu. Kızılderililerde de, Ruslarda da, Güney Afrika yerlilerinde de... Kitap genel anlamda çeşitliliğin bir renk olduğu, farklılığın toplumu hareketlendirdiği ve bunların beraberinde de hoşgörüyle dünyanın daha yaşanabilir bir yer olacağı mesajını veriyor. Yani editörlerin makalelerden varmak istedikleri sonuç bu.

Gay sözcüğünün Türkçe'ye gey olarak yerleşmesine de katkı sağlayacak olan bu kaynak kitap meraklısına şaşırtıcı bilgiler vaat ediyor. En azından zaman zaman açıp merak ettiğiniz dönemleri okumak isteyebileceğiniz için kitaplığınızda bulundurmalısınız.



Maskeler Süvariler Gacılar
Ülker Sokak: Bir Alt-kültürün dışlanma mekânı
Pınar Selek
Pınar Selek tüm kulakların aşina olduğu bir isim. 1998'te Mısır Çarşısı bombalama eyleminin sorumlusu olduğu iddiasıyla tutuklandı. Suçsuzluğuna inanan büyük bir kamuoyunun desteğiyle ve delil yetersizliği nedeniyle 26 Aralık 2000'de özgürlüğüne kavuştu. İşte Pınar'ın Maskeler Süvariler, Gacılar -Ülker Sokak: Bir Alt Kültürün Dışlanma Mekânı adlı kitabının arka kapağında yazanlar:

Ülker Sokağın Hikâyesi: Tarih, 26 Mayıs 1996; Türkiye'de düzenlenecek olan uluslararası zirve Habitat II'den hemen önceki günler... İstanbul'da, Taksim'e açılan sokaklardan birinin başına büyük bir masa konmuş ve Türk bayrağı ile örtülmüş. Biraz ilerideki bazı evlerin camları kırılmış, bazısında da yangın izleri var. Pencereler, kalın, koyu renk perdelerle sıkı sıkıya kapanmış. Bayrak örtülü masanın çevresindeki grup arada bir camları kırık evlere doğru bağırıyor: "Fatih Sultan Mehmet'in Torunları İbne Olamaz!" Evet, burası Ülker Sokak... Buradaki travesti ve transeksüellere karşı o tarihlerde büyük bir kampanya açıldı, bir "dışlama operasyonu" yürütüldü ve "başarılı" olundu. Cihangir'in bu sokağından atılan travesti ve transeksüeller başka semtlere göç etmek zorunda kaldılar ve daha sonra birbiri ardına ölerek, öldürülerek gündeme gelmeye devam ettiler. Bir yılı aşan bir sürede 13 kişi hayatını kaybetmişti. Bu olayı daha o tarihlerde araştıran ve 1997 yılının sonlarında araştırmasına noktayı koyan sosyolog Pınar Selek'in başına ise korkunç bir çorap örülecekti. Başka çalışmalarının yanı sıra bu araştırmasının da sonuçlarını değerlendirmek üzere oluşturulan 'Sokak Sanatçıları Atölyesi'nde bomba bulunduğu iddiasıyla büyük bir komploya kurban edilmek istenen Selek tutuklanacak ve iki buçuk yıl hapiste kalacaktı. Yeniden özgürlüğüne kavuştuktan sonra çalışmasını gözden geçiren Selek, aradan geçen sürede şiddetin bu toplum içindeki yerinin daha da derinleştiğini gözlemleyerek Ülker Sokağın Hikayesi'nin yayımlanmasının bugün daha da anlamlı olduğunu düşündü. Bu sokakta olup bitenleri anlamak bu ülkede olanları anlamak için bir anahtar, bir adımdır...