|
 Eşcinsel
Dehalar
Allen Ginsberg
Allen Ginsberg, "Death and Fame (Ölüm ve Şöhret)" adlı şiirine
şöyle başlar: "Öldüğümde ne yapacakları umurumda değil cesedime
ister havaya savursunlar küllerimi, ister ırmağa serpsinler isterlerse
bir kavanoz içinde Yahudi mezarlığına gömsünler. Ama büyük bir tören
isterim . . ."
Önümüzdeki 5 Nisan, Allen Ginsberg'in dördüncü
ölüm yıldönümü. Beat Kuşağı şairlerine meraklı olanlar onu
yakından tanır. Çünkü Ginsberg bu kuşağın en önemli şairi olarak
kabul ediliyor. Adları uyuşturucu, caz müziği, cinsellik ve Zen
Budacılığıyla birlikte anılan Beat'ler ya da beatnikler (kötülüklerden
arınmış, mutlu anlamında) bütün bunlar aracılığıyla kişisel uyanışı,
kurtuluşu, arınmayı, aydınlanmayı savunuyorlardı. Bu hareketin içinde
isim babası Jack Kerouac'ın yanı sıra şairler Lawrence
Ferlinghetti, Gregory Corso, Gary Snyder, romancı William
Burroughs ve birçok müzisyen, ressam yer aldılar. Ferlinghetti'nin
San Francisco'da açtığı City Lights kitabevinde bir araya
gelen Beat'ler burada bir yandan caz müziği dinlerken bir yandan
yüksek sesle şiirlerini okurlardı. Türkiye'de bu kuşak bazılarınca
sokak şairleri olarak biliniyor, çünkü amaçları şiiri akademik ortamlardan
kurtarıp ait olduğu yere, yani sokağa iade etmekti. Hareket, geleneğe
karşı çıkan pek çok sanatçının kendini yetiştirmesine olanak sağladı.
Hareketin bir özelliği de, diğerlerinin arasında eşcinsellerin de
ilk kez seslerini yükselterek okuyucuya ve halka ulaşmalarını sağlayan
bir ortam yaratmasıydı. Bu ortamda adını duyuran Ginsberg,
peygamberlere özgü bir tavırla ses verdiği şiirlerinde eşcinsellik,
uyuşturucu, Budacılık ve içinden kaçıp kurtulmak istediği maddeci,
çıkarcı, duyarsız Amerikan toplumunun eleştirisi konularını işledi.
Bu yazıda Allen Ginsberg'i tanıtmak istiyoruz.
5 Nisan 1997'de New York 'ta ölen Irwin Allen Ginsberg, 3
Haziran 1926'da New Jersey'de, Newark kentinde doğmuş; ünlü Amerikan
b Kuşağı şairi, savaş karşıtı ve gey aktivist. Çocukluğu Newark'taki
Yahudi cemaati içinde geçmiş. Rusya'daki Yahudi soykırımından kaçan
ailesi 1905'te Amerika'ya gelmiş. Naomi ve Louis Ginsberg
çiftinin ikinci oğulları. Erkek kardeşi tanınmış bir avukat olmuş
ve Eugene Brooks adıyla şiirler yazmış. Babası da, Paterson'da
İngiliz Edebiyatı dersleri veren bir şairmiş.
Bir sokak şairi olmasına karşın Ginsberg, akademik bir ortamda
edebiyat üzerine öğrenim görmüştür. 1943'te New York'taki Columbia
Üniversitesi'nde öğrenciliğe başlayan Ginsberg, burada Saint
Louis'li heteroseksüel sınıf arkadaşı Lucien Carr'a
aşık olur. Carr onu, William Burroughs, David Cramer
ve Jack Kerouac'ın da içinde bulunduğu bir arkadaş çevresiyle
tanıştırır. Jack Kerouac, Ginsberg'le birçok kez cinsel ilişkiye
girer, fakat duygularına karşılık bulamayan Ginsberg bu ilişkiden
tatmin olmaz. 1945 yılında bir gece, öğrenciler Ginsberg'in
odasına girerler ve pencerenin kirine elle yazılmış açık saçık sözlerle
(Butler has no balls / Rektör Butler tassakli bir herif degil) karşılaşırlar
ve Ginsberg'le Kerouac'ı aynı yatakta yakalarlar.
Oysa Kerouac yatacak yeri olmadığı için orada yatmaktadır. Yine
de Ginsberg okuldan bir yıl uzaklaştırma alır ve William
Burroughs'un evine taşınır. Burada şehir hayatının dağdağasıyla
tanışır. 1948'de okula döner ve mezun olur.
1950'de New York'ta çalınmış mallar satan birilerinin eşyasını bulundurmak
suçundan hapse girmekten kurtulmak için sekiz ayını Psikiyatri Enstitüsü'nde
geçirir. Peter Orlowski'nin bir resmini gördükten sonra onunla
buluşur. 1955'in Şubatında ikisi karşılıklı yeminle birleşirler.
Seyahatle geçen birkaç yılın ardından, William Blake ve Walt
Whitman'ın etkisi altında şiir yazmaya başlar. Uzun şiiri Howl'u
(Uluma) 1955 Ekiminde San Francisco şiir söyleşilerinde ezberden
okur. Şiir gey erkeklerin açık saçık ilişkilerini açık seçik övmesinden
dolayı San Francisco polisince bir müstehcenlik davası açılmasına
neden olur.
Allen kısa bir süre sevgilisi olmuş Neil Cassady'nin
ölümünden sonra Please Master (Lütfen Efendim) adlı şiirini yazar.
Ginsberg daha sonra bu şiirin bir anlamda, heyecan verici
bir nekrofili eseri olduğunu söyleyecektir. Onun ilgilendiği, kişilerin
ruhsal olarak dibe vurduğu ve içlerinde gizli kalanları söyledikleri
o özel anlardır. Bir an görünüp kaybolan bu duygular, gizli olmasına
gizlidir ama batık gemiler gibi hep ordadırlar ve kalbinizin bir
özelliği olacak kadar sıklıkla yinelenirler.
1959'da Neil Cassady'ye yazdığı aşk şiiri The Mattachine
Review adlı dergide yayınlandıktan sonra Ginsberg, Mattachine
Topluluğu'nun San Francisco şubesine katılır. 1960'ların başlarında
New York Cinsel Özgürlük Cephesi'nin yönetim kurulunda yer alır.
Bu grup 1964'te ABD'deki lezbiyen ve gey haklarına yönelik ilk toplu
gösterileri organize eder. Ginsberg, Stonewall Direnişi'nin
ikinci gecesinde ortaya çıkarak "Gey iyidir" (Gay is good) sloganını
ortaya atar. 12 Temmuz 1972'de Demokratik Ulusal Birlik'in ilk açık
gey üyeleri arasında ulusal televizyon kanalına çıkar.
Ginsberg, Beat hareketiyle özdeşleşmiş ve "çiçek gücü" (flower
power) terimini yerleştirmesiyle ün kazanmıştır. 50 yıldan fazla
bir süre New York'un aşağı mahallelerinde bir apartman katında yaşadı
ve bu evde Beat Kuşağı'ndan ve onların arkadaşlarından ve
izleyicilerinden birçok kişiyi konuk etti. The Pink Paper gazetesinin
17 Ekim 1997 tarihinde çıkan 503üncü sayısının 17nci sayfasında,
500 lezbiyen ve gey dahi sıralamasında 277'nci sırada yer aldı.
Meşhur
şiirleri arasında "Maybe Love" (Aşk Belki), "Please Master"
(Lütfen Efendim); kitapları arasında Howl and Other Poems,
1956 (Uluma ve Başka Şiirler), Kaddish and Other Poems, 1961 (Kaddiş
ve Başka Şiirler), Journals, 1977 (Haberler), White Shroud
Poems 1980-85, 1986 (Beyaz Kefen Şiirleri 1980-85), Snapshot
Politics, 1993 (Şipşak Siyaset) ve Cosmopolitan Greetings:
Poems 1986-92, 1994 (Geniş Görüşlü Selamlar: Şiirler 1986-92) sayılabilir.
Ginsberg'in şiirlerinden bir derleme, Lawrence Ferlinghetti'den
bazı şiirlerle birlikte Amerika adıyla Ferit Edgü
ve Orhan Duru'nun çevirileriyle, 1976 ve 1985'te Ada
Yayıncılık, 1998'de Altıkırkbeş Yayınları tarafından
basıldı.
B.
H. Ergen
Kaos GL Nisan/Mayıs 2000 Sayı 3'ten alınmıştır
Diğer
yazıları için tıklayın
|
