Ana Sayfa

Demokrasi
Dikkat Çekenler
Önce Demokrasi
AB Yolunda
Haklarımız
Savaşa Hayır
Sivil Toplum
Sivil Anayasa
Minidev'in Amacı

ÖNCE

DEMOKRASİ

Güncelleme: 29. 06. 2007

Resmi Tarih Yalanı ve Gerçek(ler)

"Nerede iktidar varsa,
orada iktidara karşı direnç vardır."(1)

Temel Demirer
Fernand Braudel, "Şimdiyi anlamak için tüm geçmişin seferber edilmesi gerektiği"nden söz eder. Çok haklı!
Şimdiyi anlamak için geçmişin seferber edilmesi, gerçeğe ulaşmanın 'olmazsa olmazı'dır. Çünkü Huzeyl'in ifadesiyle, "Gerçekler öğrenilince, zannetmeler biter"!
İnsan(lık)a, paketlenmiş bilinç(sizlikler) ile tek-tip elbiseler giydirilen Türkiye'de resmi ideolojinin gerçeğin yerine ikame ettiği "zannetmeler"in aşılması, alt üst edilen tarihin (ve gerçeklerinin) gün ışığına çıkartılmasını gerektiriyor...
Evet egemenlerin (ve resmi ideolojilerinin) isteğine/ siparişine göre, tarihi biçip diken "tarih terzileri"ne inat, gerçeği idrak sorunuyla karşı karşıyayız.

Gerçekten de,
"Alınmış bir köleydi ninem beş yüz altına;
Dedem beş yüz altını sayan bir derebeyi.
Karıştı köpek kanı, böylece kurt kanına,
İkisinden ortaya çıktı bir kurt köpeği.
Ben ninemden kölelik, dedemden kin almışım;
Çini bir kase kadar başkadır içim dışım.
Elini öpmek için yalvarsa da bakışım,
Isır diye tepinir gözlerimin bebeği,"(2) dizelerinde Faruk Nafiz'in formüle ettiği bir tarih karşısında hepimizin, herkesin günümüzün tarihçisi olması, tarihe daha da çok ilgi duyması gerekiyor...

Böyle yakıcı bir ihtiyacın güncelliğini gayet iyi bilen Fikret Başkaya ve Sait Çetinoğlu, "Resmi Tarih Tartışmalar -3- İttihatçılıktan Kemalizm'e"(3) başlıklı yapıtı dikkatimize sunuyorlar...

TARİH VE "YAZIMI"
Anatol France'ın, "İçinde yalan olmayan bütün tarih kitapları sıkıcı ve usandırıcıdır," diye dalga geçtiği resmi tarih (ve yazımı) konusunda Gottfried Benn de şunları ekler:
"Bana öyle geliyor ki, korkusuz bir insanın çıkıp öbür insanlara şu yalın gerçeği öğretmesi kadar devrimci davranış olamaz: Sen neysen, osun ve hiçbir zaman başka türlü olamayacaksın. Senin hayatın budur, hep buydu, hep bu olacaktır. Parası olan çok yaşar, sözünü geçirebilen bir yanlış yapmaz, güçlü olan, doğrunun ne olduğuna karar verir. Tarih budur..."
Bu vurguların altını çizerek soralım: Tarih nedir?
Tarih geçmişin öğrenilmesi ya da bir başka deyişle "keşfi" ve "açıklaması" mı?
Ya da geçmişi ve bugünü anlatmanın yolu mu?
Veya insanlara resmi aidiyet duygusunu kazandıran bir yalan mı? Yoksa öğretmen mi?

Bunların (ve eklenmesi gerekenlerin) hepsi; ancak bunların yine de artısı var; örneğin resmi tarihyazımı, ulusal kimliğin inşasında çok önemli bir alandır. Bu nedenle, onu "başıboş" bırakmazlar. Bu alanın içerisinde de tarih ders kitapları kilit konumdadır. Bunlar, ulusal kimliğin bizzat harcını oluşturur, bu nedenle okullarda hangi kitabın okutulacağı bizzat talim ve terbiye komisyonu gibi adlar taşıyan komisyonlarca belirlenir. Bu bağlamda egemen milliyetçiliğin tohumları okullarda atılır.

Örneğin Reuters muhabiri Emma Ross Thomas, İstanbul mahreçli haberinde, bir ilköğretim okulundan izlenimlerini aktardı. İlköğretim öğrencilerinin her gün derslere başlamadan önce ant içtiğini belirten ajans, "Varlığım Türk varlığına armağan olsun" sözüne atıfta bulunarak, "Üniformalı yüzlerce çocuk bir ağızdan her gün 'Ne mutlu Türküm diyene' diye bağırıyor, sıkı çalışma ve kendini feda etme sözü veriyor" diye yazdı!(4)

Evet, durum tamı tamına böyleyken; resmi efsanelerle mücadele muhalif tarihçilerin başlıca görevleri arasındadır. Geçmişi itinayla temizlemeye kalkışan resmi bakış açısı, öncelikle kendi yarattığı efsanelerden beslenir...
Resmi efsane yaratmak, genellikle olmamışı olmuş, olmuşu olmamış gibi göstermek ya da olanın bir kısmını öne çıkarmak, ardından bunu sık sık tekrarlamak ve siyasi hafızaya kazımak demektir. Bunun içindir ki resmi efsanelerle mücadelede muhalif tarihçiler, biraz Don Kişot gibi, yel değirmenleriyle (efsanelerin yarattığı yanlış bilgilerin tedavülden kaldırılması için) dövüşmelidirler.
Çünkü "Tarihi resmiyetin dışında okuma ihtiyacı" çok büyüktür!(5)

Örneğin, resmi tarihin I. Emperyalist Paylaşım Savaşı'na girilmesi konusundaki "kaza"/ "emr-i vaki" türünden "açıklanmaları"nı bilirsiniz...
Oysa öyle mi? Değil; "I. Emperyalist Paylaşım Savaşı'na giriş, bir oldu-bitti ile değil, Osmanlı yönetimini elinde tutan İttihat ve Terakki Partisi'nin bilinçli eylemleri sonucu olmuştur." (6)
Bunu ve "Teşkilât-ı Mahsusa"(7) , ya da "Teşkilâtın Tetikçisi Yakup Cemil"(8) gibi konuları ortaya çıkardınız mı, resmi tarih alt üst olmaya başlar ki, bu resmi ideolojinin, hiç mi hiç işine gelmez, gelemez...

Makalenin devamını okumak için tıklayın

__________

1) Michel Foucault
2) Faruk Nafiz, "Kurt Köpeği".
3) KÜNYE: Resmi Tarih Tartışmaları -3- İttihatçılıktan Kemalizm'e..., Editör: Fikret Başkaya-Sait Çetinoğlu, Özgür Üniversite Kitaplığı: 62, Maki Yay., 2007, 373 sayfa
4) "Reuters: Türk Milliyetçiliği Okulda Başlıyor", Milliyet, 3 Nisan 2007, s.17.
5) Şükrü Aslan, "Neden İnönü Değil, Niçin Bayar?!", s.331
6) Güngör Şenkal, "Bir Başka Açıdan 'Goeben' ve 'Braslau'...", s.327
7) Ayşe Hür, "1908-1938 Döneminde Hukuk Dışı Uygulamalar", s.244
8) Ayşe Hür, yage, s.242

Yazarlar

Merih Akalın

Zehra Akdoğan

Cengiz Aktar

Uğur Alper

Orhan Bahçıvan

Dr. Arı Balcı

Rüstem Batum

Şabo Boyacı

Doğan Cüceloğlu

Şuayip Dağıstanlı

Dilek Dalaklı

Önal Demirci

Tuğrul Eryılmaz

Aynur Gedik

Dr. Mehmet Gürsel

Hakan Kuyucu

Sevin Okyay

Hakan Onum

Dr. Erhan Özer

Dr. Ender Saraç

Robert Schild

Cem Şen

Aykut Tankuter

Umur Talu

Anna Turay

Metin Yahya Üster

Aret Vartanyan

Dr. Nesrin Yetkin

Erol Yurderi

Servisler
YENI Okurdan

Bizi desteklemek
İster misiniz?

Yardım

E-posta

Favorilerinize
Ekleyin

miniDEV'i Tavsiye Et

İletişim

miniDEV'i
Ana Sayfanız yapın