Ana
Sayfa
Demokrasi
Dikkat Çekenler
Önce Demokrasi
AB Yolunda
Haklarımız
Savaşa Hayır
Sivil Toplum
Sivil Anayasa
Minidev'in Amacı
Kültür
K Dergisi
Kültür-Sanat
Çevre
Gey-Lezbiyen Kültürü
L.G.B.T.T Yazıları
Alternatif Tıp
Başucu Yazıları
Cinsel Yaşam
Doğan Cüceloğlu İle
İletişim Dünyası
Farklı Renkler,
Farklı Kültürler
Süryani Kültürü
Yahudi Kültürü
Ermeni Kültürü
Rum Kültürü
Diğer
Minidev'de yazmak
ister misiniz?
Reklamlarınız İçin
İletişim
YAZARLAR
|
SİNEMADA
YANLIŞ KOLTUĞA OTURMAK İSTEMİYORUM Güncelleme:
10.08.2000
Şu
anda Kauai'deyim.
Kauai, Hawaii
adalarından biri. Kızım Ayşen burayı yurt edindi ve bir yıldır görmediğim
kızımı ve torunumu (22 aylık, yeni konuşmayı söküyor) ziyaret ediyorum.
Her yer zümrüt yeşili ve hava tertemiz. Bulunduğum yerlerde yaptığım
gözlemleri yazmak isteyişim nedeniyle yazılarımda şimdilik sık sık
Kaliforniya
ve Hawaii
bulacaksınız.
Geçen hafta yazdığım yazıyı yeniden okuyunca, sanki Kaliforniya'daki
kültürü, insanların davranışlarını Türkiye'deki
kültürden ve insanların davranışlarından daha üstün buluyormuşum gibi
bir izlenim verdiğimi gördüm. Benim yazımı okuyan biri, "Bu adam Amerikan
hayranı; onların her davranışını beğeniyor, bizim iyi yönlerimizi
görmüyor; kendi iyi yönlerimize körleşmiş," diyebilirdi. Belki de
diyenler olmuştur. Onun için bir açıklama yapmak gereğini duydum.
Bana gelen sorulardan okuyucularımın henüz böyle bir yorum yapmadıklarını
görüyorum ve beni diğer yazılarımdan ve seminerlerimden tanıdıklarını
düşünerek böyle bir olumsuz yorumu dışladıklarını varsayıyor teşekkür
ediyorum.
Gerçekten de böyle bir karşılaştırma ve değerlendirme aklımın ucumdan
geçmedi; tabii, böyle söylemekle bir yazar olarak kendime kötü bir
puan verdiğimi fark etmişsinizdir; daha açık ve belirgin yazmalıydım.
Dediğim gibi şimdi Kaliforniya'da
olduğum için burada gözlediklerimi yazılarıma aktarıyorum. Geçen yazıma
konu ettiğim sinemadaki etkileşim, o yazımın sonunda da belirttiğim
gibi birin değerini, empatiyi
ve insan insana
bir etkileşimi simgeliyordu. Bu etkileşim içinde kendimi
insan olarak
değerli, onore
edilmiş hissettim. Bu etkileşim dünyanın neresinde olursa
olsun, kendimi öyle hissederdim. Türkiye'de
de bir etkileşimde bu özellikler bir araya geldiğinde insanlar birin
değerini yaşarlar ve onore olurlar.
Türkiye'de
bu özellikleri taşıyan etkileşimler olmaz mı? Gayet tabii olur; ama,
sanırım sosyal durumlarda bayağı farklılıklar olur. Bu sosyal
farklılıklar her kültürün kendine özgü dinamiği içinde
anlamını bulur ve birinin diğerinden üstün ya da aşağı olduğunu göstermez.
Örnek vereyim: Bir kadının, sinemada veya başka bir sosyal ortamda
tanımadığı, bilmediği bir erkekle empatik
bir iletişim kurması Türk kültüründe daha az olasıdır.
Bu Türk kadınının başka ortamlarda empatik
ilişki kuramadığını ifade etmez. Çocukluktan itibaren
| 1- |
Kadın erkek ilişkileri konusunda terbiye edilişimiz, |
| 2- |
Tanıdık-bildik kültürü oluşumuz, |
| 3- |
Genel olarak kendi toplumumuzun insanlarına, ve |
| 4- |
Özellikle
karşıt cinse duyduğumuz güvensizlik, Türkiye'de
büyük bir kentte sinemada bu davranışı görmemizi olanaksız kılar.
Ama Türk kadının bir başka kadına, çocuğa, tanıdık bildik olan
komşusuna Amerikalı kadından daha empatik davranması olasılığı
yüksektir. |
Bu durumsal farklar iki kültürün dinamiklerini ortaya koyması bakımdan
bana ilginç geliyor. O nedenle yazımın sonundaki soruları sıralamıştım.
İlk sorum insan ilişkileri ile doğrudan ilgili gözükmüyor, ama kültürün
genel dinamiği içinde ele alındığında yine 'insanı
nasıl algıladığımız'la ilişkisi olduğunu görürüz. O nedenle
bu soruyu yineleyerek yazıma devam etmek istiyorum:
| *
|
Bizde neden sinemalarda koltuk numarası verirler ve sinemaya
girdiğinizde çok loş bir ışık içinde koltuk gösteren kişinin
yardımına ihtiyaç duyulur? Neden bu sistem Kaliforniya'da yok? |
Bu soruya yaratılan ortamdaki güç ilişkileri bakımından bakacak olursanız,
farkı hemen görürsünüz: Kaliforniya'da sinemada seyirci 'aciz'
duruma düşürülmemiştir; Türkiye'de ise seyirci sinemada acizdir.
Kaliforniya'da istediği yere rahat rahat oturabilir. Türkiye'de
numaralı yere oturmayı zorunlu
yapıp daha sonra ortamı
karartıp numaraları görmeyi olanaksız kılarak seyirci bilinçli
bir strateji içinde acizleştirilmiştir;
ve böylece birinin size yer göstermesi gerekliliği yaratılmıştır.
Neden? Paranızı almak için. Her iki sistem de kendine özgü bir hayat
felsefesini yansıtmaktadır. Her iki sistemin de temelinde
değerler yatmaktadır. Önemli olan bu sistemlerin
varlığının ve onların temelinde yatan değerlerin
farkına varabilmektir.
Şimdi okuyucuya sorum şu: Sizce her iki sinema oturma/oturtma sistemininin
temelinde yatan değerler nelerdir?
Örneğin, hakkaniyet,
kişisel bütünlük, birin değeri, hizmet kalitesi, insan onuru, sevgi
hangi sistemde daha rahat yer almaktadır?
Daha önce sorduğum soruları da bu yazımda yineleyerek yazımı bitirmek
istiyorum:
| * |
Tanıdık bildik olmayan arkamızda oturan bir kimsenin filmi rahat
seyretmesine önem verir miyiz? Niçin? Böyle davranmakla ne gibi
değerleri ifade etmiş oluyoruz? |
| *
|
Orta yaşlı güzel kadın arkasında oturan tanımadığı bir erkekle
rahatça konuşabilir mi? Niçin? Böyle davranmakla ne gibi değerleri
ifade etmiş oluyor? Bu soruya yukarıda ben kendi cevabımı verdim;
ama siz farklı boyutların farkında olabilirsiniz. |
Verdiğiniz cevapları burada özetleyerek sizlerle paylaşmak istiyorum.
Buralarda herkesten duyduğum söz 'Aloha!'
"Hoşçakalın ve iyi dilekler," anlamına geliyor.
|
|
DC
İLE İLETİŞİM DÜNYASI
DOĞAN
CÜCELOĞLU'NDAN
BASAMAK
TAŞLARI
CEVAPLAR
ALINTILAR
MAKALELERİ
BİBLİYOGRAFYA
Yazarlar
Merih
Akalın
Zehra Akdoğan
Cengiz Aktar
Uğur Alper
Orhan Bahçıvan
Dr. Arı Balcı
Rüstem Batum
Şabo Boyacı
Doğan Cüceloğlu
Şuayip Dağıstanlı
Dilek Dalaklı
Önal Demirci
Tuğrul Eryılmaz
Aynur Gedik
Dr. Mehmet Gürsel
Hakan Kuyucu
Sevin Okyay
Hakan Onum
Dr. Erhan Özer
Dr. Ender Saraç
Robert Schild
Cem Şen
Aykut Tankuter
Umur Talu
Anna Turay
Metin
Yahya Üster
Aret Vartanyan
Dr. Nesrin Yetkin
Erol
Yurderi
Servisler
YENI Okurdan
Bizi desteklemek
İster misiniz?
Yardım
E-posta
Favorilerinize
Ekleyin
miniDEV'i
Tavsiye Et
İletişim
miniDEV'i
Ana Sayfanız yapın
|
