AB Editörü'nden

Güncelleme: 02.02.2001

Türkiye'nin Katılım Yönünde İlerlemesine İlişkin
Komisyon Düzenli Raporu
Düzenli Rapor veya İlerleme Raporu, Katılım Ortaklığı Belgesi ile beraber okunmalıdır. Düzenli Rapor, Türkiye'nin siyasî, iktisadî, hukukî, idarî ve içtimaî fotoğrafını çeken çok kapsamlı bir metindir. Ülkemizin AB Adaylığı yolunda ilerleyebilmesi mevzuatta ve uygulamada yapması gereken reformların neredeyse bütünüdür. Aşağıdaki Kısaltılmış Metin'in tamamına uşamak için http://www.deltur.cec.eu.int/g-duzenlirapor-1_00.html adresine ulaşmanızı öneririz.

2000 Türkiye Düzenli Raporu
- Alıntılar
"Avrupa Birliği - Türkiye İlişkileri"
(10-11 Aralık 1999'da) Helsinki'de toplanan AB Konseyi "Komisyon'un ilerleme raporunda belirtildiği üzere Türkiye'de son zamanlarda kaydedilen olumlu gelişmeleri ve Kopenhag ölçütlerine uyum sağlama doğrulsutundaki reformları devam ettirme niyetini" memnuniyetle karşıladığını açıkladı ve Türkiye'yi, "diğer aday Devletlerin tabi olduğu ölçütlerin aynısına tabi olarak Birliğe katılma doğrultusunda ilerleyen bir aday devlet" olarak niteledi.
Helsinki'de alınan kararlar AB - Türkiye ilişkilerinde önemli bir dönüm noktası oldu. Öteki aday ülkeler gibi Türkiye de mevcut Avrupa stratejisi temelinde reformlarını hızlandıracak ve destekleyecek bir katılım öncesi stratejiden yararlanıyor.
Ne var ki , Kopenhag ölçütlerine uygunluk katılım müzakerelerine başlamak için bir önkoşul niteliğini taşıyor. Türkiye bu siyasi ölçütleri henüz yerine getirmiş durumda değildir.

Ortaklık Anlaşması çerçevesindeki (ikili ticaret dahil) son gelişmeler

Türkiye, Ortaklık Anlaşması ve Gümrük Birliği Anlaşmasını uygulamaya devam etti ve çeşitli ortak kurumların aksamadan işlemesine katkıda bulundu.

Ortaklık Konseyi üç yıl sonra ilk kez Nisan 2000'de Türkiye'nin başkanlığında toplandı. Konsey iki önemli siyasi karar aldı: bunlardan biri Ortaklık Komitesinin sekiz alt komitesinin oluşturulması, diğeri ise hizmetlerin serbestleştirilmesine ve AB ile Türkiye arasındaki kamu alımları piyasalarının karşılıklı olarak açlımasını amaçlayan bir anlaşma için müzakerelerin başlatılması idi. Müzakerelerin ilk turu gerçekleştirildi.

İkili ticari konuları tartışmak üzere Gümrük Birliği Ortaklık Şubat ayında Brüksel'de toplandı. Gümrük İşbirliği Komitesi çeşitli toplantılar yaparakTürkiye ile AB arasındaki 1995 yılında tamamlanan Gümrük Birliği nin işleyişi hakkında görüş alışverişinde bulundu.

AB - Türkiye Ortak Parlamento Komitesi Haziran ayında toplandı ve ilk kez bir ortak karar kabul etti. Kasım ayında Türkiye'de yeni bir toplantı yapılması öngörülmektedir. Ekonomik ve sosyal konularla ilgili AB-Türkiye Karma İstişare Komitesi 10. toplantısını Temmuz ayında İzmir'de yaparak AB-Türkiye ilişkilerindeki en yeni gelişmeleri ve hizmetler ve kamu ihaleleri piyasalarının serbestleştirilmesini ele aldı.

AT-Türkiye Gümrük Birliği, ikili ticaret ilişkilerinin önemli bir unsuru olmaya devam etmektedir. Gümrük Birliği, AT-Türkiye Ortaklık Konseyinin 1/95 sayılı kararı sonrasında 31 Aralık 1995'te son aşamasına girdi. 1/95 sayılı karar mamul ürünleri kapsamaktaysa da bu kararın kapsamının hizmetleri ve kamu alımlarını da içerecek şekilde genişletilmesi için görüşmeler başlamış durumdadır.

1999 yılındaki gerileme hariç, AT ile Türkiye arasındaki ticaret hacmi sürekli olarak artış gösterdi. Türkiye, AB ile olan ticaretinde sürekli cari açık vermektedir. Türkiyenin ithalatının %90'ı yatırım malları, yarı bitmiş ürünler veya hammaddelerden oluşmaktadır. AB'den yapılan başlıca ithalat kategorileri aletler ve makine, ulaşım teçhizatı ve kimyasal maddelerdir. Türkiye'nin AB'ye ihraç ettiği başlıca ürünler bitmiş ürünlerdir ve tekstil, tarım ürünleri ve gıda maddelerinden oluşmaktadır.

Gümrük Birliğinin kurulmasından bu yana tarafların birbirlerinin ticaretindeki önemi sürekli artmıştır. 2000 yılında AB, Türkiye'nin ithalatınının %52,9'unu sağlamış ve Türkiye'nin ihracatının da %53,4'ünü satın almıştır.

1999 yılındaki durgunluk ithalatta ani bir düşmeye neden olduysa da bu yilki sağlıklı toparlanma sonucunda AB'den yapılan itlahat artmaktadır (son 5 ay için, geçen yılın aynı dönemine göre değer olarak %28'lik bir artış görülmüştür). İhracat artışı sınırlıdır: (son 5 ay için geçen yılın aynı dönemine göre değer olarak %0,3'lük bir atrış gerçekleşmiştir). Bu ise 1999 yılında görülen ticaret daralmasından sonra 2000 yılında Türkiyenin cari işlemler dengesi açığı yeniden artmaya başlamıştır. Bu açığın yıl sonuna kadar 9 milyar euroya ulaşması muhtemeldir (bu, GSYİH'nin %5'ine eşittir.). 1999 yılındaki kötü sonucu takiben, 2000 yılının ilk yarısında turizm gelirleri %5 oranında büyümüştür.

Genel olarak mamul ürünler Gümrük Birliği sınırları içinde serbest dolaşımdaysa da, Türk tarafında bazı tarife dışı engellerin mevcudiyeti devam etmektedir. Uzun süredir devam eden bazı ticari ihtilaflar çözüme kavuşturulamamaktadır. Özellikle alkollu içkilerin girişi kısıtlamalarla karşılaşmakta olup bazı ürünler (örneğin seramik ve karolar) uzun ve külfetli testlere tabi tutulmaktadır.

Tarım ürünleri ticareti başka şeylerin yanı sıra Türkiye'nin Birlikten yaptığı canlı sığır ve dana eti ihracatına koyuduğu yasak nedeniyle engellenmektedir. Bu, Ortaklık Anlaşması çerçevesindeki ilgili kararın ihlal edilmesi demektir. Bu,Türkiyenin, AT'nin Türk tarım ürünlerine verdiği önemli tavizler karşılığında Türkiyenin AT'ye bu ürünler için verdiği tavizleri geçersiz kılmaktadır. Türk ton balığı ürünleri için menşe kurallarının uygulanması konusu henüz bir çözüme kavuşturulmamıştır.

Devamı

Diğer yazılar için tıklayın