AB Editörü'nden

Güncelleme: 25. 05. 2006

Müzakere yoldaşımız Hırvatistan
Hırvatlar bu aralar dertli. Tembel talebeyle birlikte imtihana hazırlanmak hoşlarına gitmiyor. Hocalara, bizi başka sınıfa koyun diyorlar. Nitekim müzakerelerin başlamasının üzerinden sadece altı ay ancak geçmişken Hırvatistan aldı yürüdü.

Cumhurbaşkanı Sanader ve tüm Hıristiyan Demokrat camia, birlikte müzakere eden Hırvatistan ile Türkiye'nin birbirlerinden ayrılması çağrısında bulunuyor haftalardır.

Elbette Katolik dayanışmasından sonuna kadar faydalanan Hırvatistan'la Hıristiyan Demokratların hedef tahtası Türkiye'yi karşılaştırmamak gerekiyor. Ama yine de gerçek şu ki biz bu işe ciddî yaklaşmıyoruz, Hırvatlar ise, çok sonra yola koyulsalar da işi inanarak yapıyorlar ve bizi geçmiş durumdalar.

5 yıllık AB ilişkisi
Hırvatistan bağımsızlığını Haziran 1991'de ilân ediyor ve beş yıl boyunca hem topraklarındaki Sırplar hem de Sırbistan'ın saldırılarına maruz kalarak çok acılı bir dönem geçiriyor. Eski Yugoslavya'nın en müreffeh ülkesiyken perişan oluyor. AB macerası da bağımsızlığı kadar taze. 1992'de tanınmasından sonra 2001'de bizim Ankara Anlaşması benzeri bir İstikrar ve Ortaklık Anlaşması imzalıyor. 2003'te üyelik talebi, Haziran 2004'te müzakerelerin başlatılması kararı ve sancılı bir dönemden sonra Ekim 2005'te bizle birlikte müzakerelerin başlaması. Sancılı dönemi yaşamasının nedeni savaş suçlusu general Ante Gotovina'yı bir türlü Lahey Divanı'na teslim edemiyor olmasıydı.

Hırvatistan'ın siyasî sicili pek parlak değil. Zagreb'e başkaldırdıktan sonra kovulan 200.000 Sırp asıllı Krajina'lının çoğu daha hâla Sırbistan'da mülteci. Ülkenin, II. Dünya Savaşı esnasında Yugoslavya'yı kasıp kavuran faşist milis Ustaşa ile hesaplaştığını söylemek mümkün değil. Ama bunlara rağmen Hırvatlar ülkelerini modern bir Avrupa ülkesi konumuna getirmek için canla başla çalışıyorlar.

AB işlerini "Dışişleri ve AB Bütünleşmesi Bakanlığı" yürütüyor. Başmüzakereci eski Brüksel Daimî Temsilcisi Vladimir Drobnjak. Ekibinde Brüksel Daimî Temsilcisi, pek çok değişik Bakanlık müsteşarı, Zagreb Sanayi ve Ticaret Odasından iki yönetici ile akademisyenlerden oluşan on beş müzakereci yardımcısı var. (Merak edeceklere: www.eu-pregovori.hr)

Brüksel'deki Genişleme Genel Müdürlüğü sorumluları geçenlerde Drobnjak'ın orayı ablukaya aldığından, bizimkinin ise yüzünü unuttuklarından yakınmıştı. Tarama toplantılarına istisnasız şekilde konuların uzmanı akademisyenlerle geldiklerini ve Komisyon uzmanlarıyla dişe diş tartışma kapasitelerinin büyük beğeni topladığını belirtmişlerdi.

Bizde irade eksik
Bizim taramacı ekiplerin Gümrük Birliği döneminden kalan deneyimleri ve kimi bürokratların kişisel çabaları sayesinde genelde Hırvatlardan aşağı kalır tarafları olmasa da, mesele bu değil. Nitekim Komisyon geçen hafta sonunda, taraması Kasım-Aralık'ta görünüşte başarıyla tamamlanan "Kamu ihaleleri" ve "Rekabet politikası" başlıklarında fiilî müzakere açmama tavsiyesinde bulundu. Nedeni Türkiye'nin, ayrıntılı tarama esnasında eksiklerini ne şekilde ve ne zaman tamamlamayı düşündüğüne dair bir taahhüt altına girmemesi ve irade beyan etmemesi.

Eksiklerin neler olduğu 2005 İlerleme Raporu'nda, ilk başlık için 73-75 diğeri için 80-81'inci sayfalarda var. Mâlum, korumacı bir kamu ihalesi ve şeffaf olmayan bir rekabet zihniyetinden örnekler. Halbuki örneğin Rekabet politikası'nda, Gümrük Birliği kapsamında olduğu ölçüde Türkiye Hırvatistan'dan fersah fersah ilerdeydi.

Kamu ihalelerinde ise Hırvatlar AB mevzuatıyla tam uyumlu Kamu ihaleleri yasa taslağını Mayıs'ta bitirip yıl sonunda yasalaştıracaklarından fiilî müzakerenin açılması kesin.

















Bu yazı Vatan Gazetesi'nde de yayınlanmıştır.

Cengiz Aktar Bahçeşehir Üniversitesi öğretim üyesi

Diğer yazılar için tıklayın