AB Editörü'nden

Güncelleme: 12. 04. 2006

Darfur’da bir Başbakan
Başbakan 29 Mart’ta Sudan’ın Darfur bölgesini ziyaret etti. Arapça Furların ülkesi anlamına gelen bu talihsiz bölge 1996’dan beri süren ve 2003’te şiddetlenen bir içsavaşın cereyan ettiği yer. Yüzölçümü Fransa kadar olan Darfur aslında çöl ve orada herkese yer yok. Arap asıllı göçer çobanlar ile yerleşik çiftçi Kara Afrikalılar arasında süregelen toprak kavgaları Arap ağırlıklı Hartum hükümetinin ırkdaşlarını desteklemesiyle çığrından çıkmış bulunuyor.

Bölgenin araplaştırılmasına başkaldıran Kara Afrikalıların iki gerilla hareketine karşı Hartum destekli Arap Cancavid gerillasının yüz bin sivili katlettiği, iki yüz bin kişinin de çatışma sonucunda açlık ve hastalıktan öldüğünü tahmin ediliyor. Bölgede ayrıca iki milyondan fazla insan etnik temizliğe uğramış ve yerinden yurdundan olmuş durumda. Bunlar arasında iki yüz kırk bini komşu ülke Çad’da mülteci durumunda. Bu insanlık faciasının müsebbibi doğrudan Hartum hükümeti değilse de üç yıldır bu faciaya hiç bir çare bulamadığı, Cancavidleri desteklediği ve BM’nin çabalarını kösteklediği biliniyor.

Günümüzün en vahim insanlık dramı
Bugün uluslararası camia açısından Darfur’da süregelen, insan eliyle yapılmış en ciddî boyutlardaki insanî felâket ve açık seçik bir insanlık suçu. Bush, Powell ve pek çok Avrupalı yetkili şifahî olarak Darfur’da olanlar için soykırım ifadesini kullandı. Mart 2005’te BM Güvenlik Konseyi Darfur’daki insan hakları ihllalerinin sorumlularını yeni kurulan Uluslararası Suçlar Mahkemesi tarafından sorgulanmasını talep etti. İşte Başbakan böyle bir ortamda ve uluslararası camianın söylediğinin tam aksine “Burada asimilasyon ve soykırım olmadığı düşüncesindeyim” dedi.

2003’ten beri Darfur’u ziyaret etmiş ne Müslüman ne gayrimüslim bir Başbakan yok. Darfur’daki katliama göz yuman ve dünyanın kara listesindeki Sudan hükümetine hoş görünmek istemek neden o vakit? Medeniyetleri buluşturma çabası ya da Müslüman dış politika gereği desem, değil. Ölen de öldüren de mümin. Sakın Arap yanlısı dışpolitika olmasın?

Ticaret yapalım derken göz çıkarmak
Mart ortasında Dış ticaretten sorumlu Devlet Bakanı Tüzmen’in ziyareti esnasında Başbakan seviyesinde bir ziyaret ve hoşa gidecek bir beyanat iyi mi olur dendi acaba? Hükümetin Sudan üzerinden Afrika’ya ticarî açılım planladığı biliniyor. İyi de şimdi bu beyanatı Araplar dışında hangi Afrikalıya anlatabileceğiz? Zira tüm bu ülkeler Arap Cancavid’in katlettiği Kara Afrikalılarla dayanışma içerisinde! Özal’ın ırkçı Güney Afrika’ya silâh satımında aracı olmada beis görmemesinin nasıl bugün aleyhimize döndüğünü en iyi oraları ziyaret eden Başbakan bilir.

Baktım Sudan’la ticaret hacmine, geçen yılki 153 milyon dolar hacim ağırlıkla Türkiye lehine, 230 milyon dolarlık da yatırım stoku var. Sudan büyük olmasına rağmen çok yoksul bir ülke, millî geliri 20 milyar dolar civarında. Ticaretin milyar dolarları bulması kolay değil. Esas petrol ve gaz önemli ama Türkiye’nin dünya sahnesinde daha böyle bir ihtisası yok. Bu sınırlı ticareti yapabilmek için de illâ Darfur’da olup biteni reddetmek mi gerekiyordu?

Gereksiz bir girişim
Dünya devleti olmaya soyunmadan ve uluslararası genel görüşün aksine beyanlarda bulunmadan önce bir fayda-maliyet tahlili yapmak gerekir. Darfur beyanının sadece Batılı müttefikleri rencide edecek bir beyan olmayacağını, esas Kara Afrikalıları rencide edeceğini zira onların koloniyal geçmiş konusunda en az Avrupalılarla olduğu kadar komşuları Araplarla da görülecek hesapları olduğunu bilmek gerekir.

Tüm bunları Dışişlerimiz bilir ama anlaşılan o ki tavsiyesi pek dinlenmemekte.

Kendi sorunlarımız ve yakın çevremizdekilerden başımızı kaldırıp dünyada olup bitene bakacak halimiz pek olmasa da talihsiz Darfurlulardan bu tatsız vesileyle bahsetmiş olmak ayrı bir talihsizlik.












Bu yazı Vatan Gazetesi'nde de yayınlanmıştır.

Cengiz Aktar Bahçeşehir Üniversitesi öğretim üyesi

Diğer yazılar için tıklayın