AB Editörü'nden

Güncelleme: 18. 03. 2006

Yaşlanan Avrupa, Genç Türkiye
Irak savaşı öncesinde ABD Savunma Bakanı Donald Rumsfeld savaşa karşı olan Avrupa'yı yaşlı olarak nitelendirmiş ve kıt'anın fena halde tepkisini çekmişti. Kıt'anın yaşlılığı yeni bir veri değil, Avrupa'nın da kendisi için, Amerika kıt'asına nazaran kullandığı bir tanım. Yaşlılık, savaş etme konusunda gönülsüzlükse bunda bir yanlışlık yok ama kıtanın enerjisini kaybetmesi ve bu kaybı nasıl telâfi edeceğini pek bilememesi ciddî bir konu.


Kamu harcamaları kâbusu
AB Komisyonu'nun geçen ay Ekonomik ve Malî İşler Bakanları (ECOFIN) Konseyi'ne sunduğu bir rapor Avrupa nüfusunun ortalama ömrünün 2050 yılında 6 yıl uzayacağını belirtiyordu. Ancak ömrün uzamasına karşılık düşük doğum oranını, savaş sonrasında doğan nüfusun 2010'da emekliliğiyle birdenbire artacak emekli maaşlarını ve elbette yaşlıların sağlık harcamalarını düşündüğümüzde yaşlılığın AB'nin kamu harcamaları kalemlerine olacak etkisi kâbus halini alıyor.

Rapor yaşlanmanın etkilerinin 2010 yılından itibaren hissedilmeye başlanacağı belirtiyor. O yıllarda toplam AB nüfusunda 457'den 454 milyona küçük bir azalma bekleniyor. Çalışma çağındaki 15-64 yaş arası nüfusun ise 2050'ye dek 48 milyon azalacağı, buna karşılık 65 yaş üstü nüfusun 58 milyon ile kayda değer bir artış göstereceği tahmin ediliyor.

Ekonomik ve malî işlerden sorumlu Komisyon üyesi Joaquin Almunia, bugünkü durumda emekli başına dört çalışan düştüğünü, bu oranın gelecekte emekli başına iki çalışana düşeceği düşünülürse, sosyal güvenlik sistemi reformlarına hız kesmeden devam edilmesi gerektiğini belirtiyor. Nitekim AB ülkelerinin çoğunda erken emeklilik hakkı artık yok, emeklilik yaşı ise devamlı yükseliyor.

AB'nin eski 15 üyesinin gayri safî hasılasının 2004-2010 arasında %2.2, 2011-2030 arasında %1.8 ve 2031-2050 arasında sadece %1.3 civarında büyümesi öngörülüyor. 10 yeni üyede ise 2011-2030 arasında %3 olacak büyüme oranının 2031-2050 arasında %0.9'a düşeceği hesaplanıyor. Bu zayıf büyümeye mukabil AB15'in kamu harcamalarının 2020-2040 yılları arasında %4, yeni üyelerde ise %1.5 oranında artacağı tahmin ediliyor.

Türkiye'nin genç, vasıfsız işgücü
Bu zor durumda AB'nin önündeki yollardan birisi elbette göçmen politikaları. Bu çerçevede müstakbel AB üyesi Türkiye'nin genç nüfusunun AB'nin sorunlarına deva olacağı sık sık dile getiriliyor. Ama bu düz mantık maalesef doğru bir ilişki kurmuyor. Zira AB'ye gereken bizde bol bulunan genç ama vasıfsız işgücü değil. İyi yetişmiş, verimli, genellikle hizmet sektöründe faal ve en önemlisi yaşlı Avrupa'nın emeklilik ve sağlık giderlerini dengelemek için yüksek değer üretecek genç bir işgücü. Bu işgücü sınırlı da olsa her gelişmekte olan ülkede var. Ama diğer taraftan, bu işgücünün Avrupa tarafından cezbedilmesi Türkiye dahil tüm kaynak ülkeler açısından beyin göçü anlamına geliyor. Kısacası, "yaşlı AB'ye genç Türkiye" pek temenni edilebilecek bir denklem ve iyi bir argüman değil.

Avrupa, düzenli vasıflı işçi göçüne başlamak için çalışmaları çoktan başlattı. Almanya'dan sonra şimdi de Fransa düzenli bir göçmen politikasını uygulamaya koyacak. Ayrıca AB'ye yeni üye olan ülkelerde şimdilik sadece on iki eski üye ülkede çalışma hakkı olan hatırı sayılır bir vasıflı işgücü mevcut. Sonuçta, yaşlanan AB'nin potansiyel işgücü havuzu eski komünist ülkelerin bu iyi eğitilmiş nüfusu ile özellikle Hindistan, Pakistan gibi kaynak ülkelerin yüksek vasıflı gençlerinden oluşuyor, bizdeki eğitimzede gençlerden değil.








Bu yazı Vatan Gazetesi'nde de yayınlanmıştır.

Cengiz Aktar Bahçeşehir Üniversitesi öğretim üyesi

Diğer yazılar için tıklayın