AB Editörü'nden

Güncelleme: 10. 04. 2003

ABD tehlikesi, AB geleceği (Devamı)
Ağırlık noktalarımız AB'de
Bize onların karşısında elimiz kolumuz bağlı olduğu hissini veren ABD'nin kozları aslında o kadar belirleyici değiller. Türkiye için ABD, sadece askerî teçhizat açısından göz ardı edilemeyecek bir ülke. Ama bunun da çaresi ve alternatifleri bulunur. Zira bu savaşla birlikte, zaten 1989'dan bu yana kime karşı hangi ülkeyi koruması gerektiği iyiden iyiye belirsizleşen NATO'nun geleceği de tüm diğer 1945 sonrası kurumları gibi sorgulanacak. Ekonomik olarak ise Türkiye AB ile son derece köklü bir ilişki içerisinde. 15 üye ve 10 müstakbel üye ile yapılan ticaretin hacmi toplamın %71 gibi muazzam bir paya tekabül ediyor. Gümrük Birliği sayesinde ekonomik ilişki ticaretin ötesine geçmiş ve artık yapısal ekonomik uyum aşamasında seyretmektedir. Eğer adaylık süreci işler ve üyeliğe hazırlık gerektiği gibi yürürse ülkenin ekonomisi hızla tam uyuma doğru yol alabilir. Türkiye'nin kredi ihtiyacı diğer adaylar için olduğu gibi Avrupalı malî kurumlarla uluslar arası malî kurumların (IMF ve Dünya Bankası) işbirliği çerçevesine oturtulabilir. Ülkeye giren ve zaten ağırlıklı olarak AB menşeli olan yabancı sermaye ise yeni yatırım için vizibilite ve bürokratik engelleri aşma arayışındadır. Diğer yandan, ABD'nin bugün hissettirdiği malî ağırlığı IMF içindeki %17'lik oy hakkıyla ilgili olsa da AB ülkelerinin toplam oylarının % 31'i bulduğu gerçeğini ve Avrupa'nın bu avantajını günü geldiğinde kullanacağını gözden kaçırmamak gerekiyor. Ayrıca son tahlilde, ABD'ye taviz vermeyecek bir Türkiye'yi IMF'de cezalandırmak hiçbir ülkenin işine gelmez. Diğer taraftan Türkiye savaştan dolayı, borsa spekülatörleri ve sayıları on bini geçmeyen iç borç müşterisinin kalbini hoplatan ABD'nin vereceği malî yardımın çok fevkinde bir geliri kaybetmek zorunda bırakıldı. ABD'nin, üstelik bin bir şantajla vermek durumunda olduğu malî desteğe sevinmek Nasreddin Hocanın, Allah'ın kaybettirdiği eşeğini daha sonra buldurmasına sevinmesine benzeyen, tam bir züğürt tesellisidir. Nihayet, siyasî ve askerî olarak birlikte hareket edemeyen Avrupa'nın birlikte hareket etmesini Türkiye'nin AB'ye dahil olması kolaylaştıracak. Kalıcı bir kaosun içine düşmekte olan Ortadoğu ile varolan coğrafî ve tarihî yakınlığımız AB'nin siyasîleşme çabası için çok değerli bir katkı teşkil edecektir.

1 Mart 2003 Cumartesi günü Türkiye'yi Allah korudu. TBMM'nin hükümetin tezkeresini reddetmesinin arkasında düşünüp taşınılmış bir siyasî tavırdan ziyade retçi vekillerin vicdanî kaygıları ve askeriyenin icazet vermemiş olmasından ötürü sorumluluğu tek başlarına yüklenmeyi göze alamamaları rol oynadı. Ama bu sayede Türkiye'nin önüne değerini bugün dahi tam anlamıyla kavramakta zorlandığımız bir fırsat çıktı. Muhtemelen postacı kapıyı bir kez daha çaldı ve kurulan yeni dünyada yerimizi alırken "Buşaron" tarafına düşerek ölümcül bir hata yapmamamızı sağladı. Bu neredeyse tanrısal lütfun hakkını vermek, ABD'den gelecek üç kuruş için istikbalimizi peşkeş çekmemek ve yönümüzü doğru belirlemek de bizim sorumluluğumuz olmalı.


Bu yazı 9 Nisan 2003'te Radikal Gazetesinde de yayınlanmıştır.





Baş tarafı

Dr. Cengiz Aktar Galatasaray Üniversitesi Öğretim Üyesi, AB Genişleme Süreci Uzmanı

Diğer yazılar için tıklayın